Миллионлар бахт бермаганда: Нима учун хасислик инсонни умрбод қашшоқликда ушлаб туради?

Кўпчилик орасида шундай бир қараш бор: «Қанча кам сарфласанг, шунча тез бойиб кетасан». Бироқ реал молиявий таҳлиллар, бизнес амалиёти ва психология бунинг мутлақ аксини кўрсатмоқда. Тежамкорлик ниқоби ортига яширинган хасислик аслида инсонни катта капиталга эмас, балки сурункали руҳий ва моддий қашшоқликка олиб боради.

Банк ҳисобида маълум миқдорда маблағ бўлиши мумкин, аммо бу ҳали чинакам тўкинликни англатмайди. Нима учун хасислик йўлини танлаган эркак ҳеч қачон юқори даражага чиқа олмайди? Бунинг замирида 5 та муҳим ҳаётий ва психологик сабаб ётади.

Хасислик нега молиявий тузоққа айланади?

Молиявий оқимларни тўхтатиб қўювчи ва ривожланишни бўғувчи асосий омиллар:

• Инвестиция ва таваккалдан қўрқиш:

  Бойлик пул йиғиб, уни кўрпа тагига яшириш билан эмас, балки капитални тўғри айлантириш ва янги имкониятларга сармоя киритиш билан яратилади. Хасис одам ўз билимига, соғлиғига, бизнес ғояларига ёки янги лойиҳаларга маблағ ажратишдан қўрқади. Сармоя киритмаган ва таваккал қилмаган инсон эса катта дивидендларга ҳеч қачон эриша олмайди;

• Камбағаллик тафаккури:

  Бахил инсоннинг онги доимо ягона қўрқув — «пулим тугаб қолади, камайиб кетади» деган фикр билан банд бўлади. Бундай тор қараш инсонни янги бозорларни кўришдан тўсади. У бор пулни қандай қилиб икки баробар кўпайтириш ҳақида эмас, борини қандай асраб қолиш ҳақида бош қотириб, кунини майда ҳисоб-китобларга сарфлайди;

• Ижтимоий капитал ва ишончнинг йўқолиши:

  Йирик лойиҳалар ва юқори даромад ҳар доим кучли жамоа, ҳамкорлик ҳамда кенг алоқалар (networking) натижасида юзага келади. Оиласига, жамоасига ёки дўстларига ҳатто оддий вазиятларда сахийлик қила олмаган инсон атрофидаги ҳурмат ва ишончни йўқотади. Ёнида садоқатли ҳамкорлари қолмаган якка одам эса катта бизнесда узоққа бора олмайди;

• Энергия ва имкониятларнинг ёпилиши:

  Пул — бу доимий ҳаракатдаги восита. Уни муомаладан узиб қўйиш янги имкониятлар эшигини ёпади. Молиявий муваффақият ва янги йирик шартномалар одатда ресурсларни тўғри тақсимлайдиган, ўз ишига ва одамларга жасурлик билан сармоя кирита оладиганларга кулиб боқади;

• Маънавий қашшоқлик ва паст ҳаёт сифати:

  Бахт, саломатлик, хотиржамлик ва яқинларнинг қувончи бўлмаган ҳаётда қоғоз пуллар ўз қийматини йўқотади. Ўзини ва оиласини энг керакли эҳтиёжлардан маҳрум қилиб яшайдиган эркак моддий жиҳатдан жамғармага эга бўлса-да, яшаш сифати бўйича жамиятнинг энг ночор қатламидан фарқ қилмай қолади.

Тежамкорлик ва хасислик: Нозик чегара қаерда?

Ақл билан қилинган тежамкорлик ва стратегик режалаштириш — юксак маданият ҳамда молиявий саводхонлик белгисидир. Бироқ бу тушунча хасисликка айланганда, инсон ривожланишдан бутунлай тўхтайди.

Чинакам тўкин ҳаётга эришиш исрофгар бўлишни эмас, балки оқилона сахий, ўз имкониятларига ишонадиган ва пулни инсон ҳаётини яхшилашга хизмат қилдирадиган молиявий эркинликни талаб қилади.