Солиқ қўмитаси банк сири бузилиши бўйича: Янги лойиҳа аслида нима ҳақида?

Ижтимоий тармоқлар ва оммавий ахборот воситаларида банклар томонидан солиқ органларига маълумот узатиш тартибига оид янги қарор лойиҳаси қизғин баҳсларга сабаб бўлди. Айрим манбаларда бу ташаббус фуқароларнинг шахсий омонатларини назорат қилиш уриниши сифатида талқин қилинди.

Солиқ қўмитаси ушбу вазият юзасидан расмий баёнот бериб, жамоатчиликда пайдо бўлган саволларга аниқлик киритди ва хавотирлар асоссиз эканини тушунтирди.

Омонатлар назоратга олиняптими? ОАВ талқинидаги хатолик

Солиқ қўмитасининг қайд этишича, айрим оммавий ахборот воситаларида ушбу лойиҳа фақат жисмоний шахсларнинг омонатлари (депозитлари) билан боғлиқ ташаббус сифатида кўрсатилган. Расмий изоҳга кўра, бундай ёндашув ҳужжатнинг асл мазмун-моҳиятини мутлақо акс эттирмайди ва чалғитувчи ҳисобланади.

Янги ҳужжат аслида нимани назарда тутади?

Лойиҳадан кўзланган асосий мақсад — солиқ назоратини амалга ошириш учун зарур бўлган ахборотларни тақдим этиш жараёнини тартибга солишдир. Бу ерда бир нечта муҳим жиҳатлар бор:

• Янги ваколатлар берилмайди: Ҳужжат солиқ органларига ҳеч қандай қўшимча ваколат тақдим этмайди ва фуқароларнинг банк ҳисобварақларига эркин кириш (бошқариш) имконини назарда тутмайди.

• Техник тартиб белгиланади: Лойиҳада маълумотларни узатишнинг аниқ муддатлари, шакллари ва электрон формати (механизми) белгилаб қўйилмоқда, холос.

• Қонуний чегара: Банклар солиқ идораларига маълумотларни фақат амалдаги қонунчиликда кўрсатилган ҳолатлар ва тартиб доирасидагина бериши мумкин. Бу ҳуқуқий асослар Солиқ кодексининг 134-моддаси ва «Банк сири тўғрисида»ги Қонунда қатъий мустаҳкамлаб қўйилган.

Банк маълумотлари хавфсизлиги ва солиқ сири

Кенг жамоатчиликни энг кўп ўйлантирган масала — маълумотларнинг сир сақланишидир. Қўмита бу борада қонунчилик талаблари жуда қатъий эканини эслатиб ўтди:

Муҳим қоида: Банклардан солиқ органларига келиб тушган барча маълумотлар қонунан солиқ сири ҳисобланади. Ушбу маълумотларни ошкор қилиш, учинчи шахсларга тақдим этиш ёки белгиланган мақсаддан ташқари бошқа ишларга сарфлаш қонун билан қатъиян тақиқланади.

Халқаро стандартлар ва шаффофлик

Банклар ва солиқ идоралари ўртасидаги бундай ахборот алмашинуви Ўзбекистон ўйлаб топган янгилик эмас. Бу — халқаро амалиётда кенг қўлланиладиган тизим.

Хусусан, Иқтисодий ҳамкорлик ва тараққиёт ташкилоти (ИҲТТ) мамлакатларида бундай механизмлар яширин иқтисодиётга қарши курашиш ва солиқ шаффофлигини таъминлашнинг энг асосий воситаларидан бири саналади. Эслатиб ўтамиз, Ўзбекистон ҳам Солиқ мақсадларида шаффофлик ва ахборот алмашинуви бўйича глобал форумнинг фаол аъзоси ҳисобланади.

Муҳокамада ўзингиз иштирок этинг!

Солиқ қўмитаси мазкур қарор лойиҳаси ҳозирда ҳали қабул қилинмаганини, балки жамоатчилик муҳокамасига қўйилганини маълум қилди.

Идора барча фуқароларни, тадбиркорларни, мустақил экспертлар ва ОАВ вакилларини ушбу муҳокамада фаол иштирок этишга чақирмоқда. Билдирилган барча асосли таклиф ва мулоҳазалар ҳужжатни янада такомиллаштириш жараёнида албатта кўриб чиқилади.