Ўзбекистонда коррупцияга қўл урганлар учун умрбод чекловлар жорий этилди

Мамлакатимизда адолат мезонларини мустаҳкамлаш ва жамият кушандаси бўлмиш порахўрликка қарши аёвсиз курашиш йўлида навбатдаги кескин ва тарихий қадам ташланди. Юртимизда қонун устуворлигини таъминлаш ҳамда давлат аппаратини ҳалол кадрлар билан шакллантириш мақсадида янги тизим ишга туширилди.

Коррупцияга қарши курашиш агентлиги Ички ишлар вазирлиги (ИИВ) билан ҳамкорликда коррупцияга оид жиноятларни содир этган ва суд томонидан айбдор деб топилган шахсларнинг ягона электрон реестрини (махсус «қора рўйхат»ни) юритишни бошлади. Ушбу тизимга киритилган собиқ мансабдорлар ва фуқаролар учун келажакда бир қатор жиддий ва умрбод амал қилувчи тақиқлар кучга киради.

Электрон реестр кимларни қамраб олади ва унинг мақсади нима?

Мазкур рақамлаштирилган рўйхатга жиноий қонунчиликда белгиланган коррупцион қилмишларни содир этган ва қонуний жазога тортилган барча шахслар киритиб борилади. Янги чорадан кўзланган асосий мақсад — муқаддам коррупцион ўтмишга эга бўлган, давлат ва халқ ишончини суиистеъмол қилган кимсаларни давлат бошқаруви тизимидан, шунингдек, бюджет маблағларини тақсимлаш жараёнларидан буткул ва умрбод четлаштиришдан иборатдир.

«Қора рўйхат»га тушган шахслар учун амал қилувчи қатъий чекловлар:

Электрон реестрга исм-шарифи муҳрланган шахслар учун қуйидаги ҳаётий ва профессионал фаолиятлар буткул тақиқланади:

• Давлат хизмати ва юксак эътироф: Бундай шахсларнинг қайта давлат хизматига қабул қилинишига йўл қўйилмайди. Шунингдек, уларнинг давлат томонидан бериладиган олий мукофотлар, орден ва медаллар билан тақдирланишига чеклов қўйилади.

• Раҳбарлик лавозимлари: Сарсонгарчилик ва порахўрликка йўл қўйган кимсалар ҳеч бир давлат ташкилотида, вазирлик ёки идораларда, шунингдек, юртимиздаги олий таълим муассасаларида (ОТМ) раҳбарлик лойиҳалари ва директорлик лавозимларини эгаллай олмайдилар.

• Давлат бюджети ва лойиҳалар: Уларнинг давлат харидларида ҳамда Давлат-хусусий шериклик (ДХШ) лойиҳаларида иштирок этиши тақиқланади. Бу чеклов уларнинг бевосита назорати остида бўлган ёки уларга тегишли бўлган шахсий бизнес тузилмаларига ҳам бирдек тегишлидир.

• Сиёсий ва жамоатчилик фаолияти: Тезкор рўйхатдаги шахсларнинг сайлаб қўйиладиган лавозимларга ўз номзодини кўрсатиши ҳамда турли давлат органлари ҳузурида ташкил этиладиган жамоатчилик кенгашларига аъзо сифатида кириши қонунан чекланади.

Замин таҳлилчиларининг якуний хулосаси:

Мамлакатимизда коррупцияга нисбатан «муросасизлик» тамойили шунчаки сўзда эмас, балки амалда ўз ифодасини топмоқда. Бугун ишга туширилган электрон реестр давлат мулкига кўз олайтирганлар учун келажак эшикларини ёпиб қўювчи қудратли қонуний тўсиқдир. Бюджет маблағларининг ҳалол тақсимланиши ва давлат идораларининг тозаланиши йўлидаги бу ислоҳот мухлисларимиз ва халқимиз томонидан катта мамнуният билан кутиб олинмоқда.

Юртимиздаги энг муҳим ҳуқуқий ислоҳотлар, қонунчиликдаги янгиликлар ва коррупцияга қарши курашнинг қайноқ тафсилотларини ҳамиша Замин саҳифаларида биз билан кузатиб боринг!