Адлия вазирлигида 46 соатлик жараён 2 соатга қисқарди

Адлия вазирлиги 2026 йилнинг биринчи ярмида давлат хизматларини рақамлаштириш, ҳуқуқий ҳужжатларни экспертизадан ўтказиш ва ички жараёнларни тезлаштириш бўйича муҳим натижаларни эълон қилди. Энг кескин ўзгаришлардан бири — ҳуқуқий хулоса тайёрлаш муддатининг 46 соатдан атиги 2 соатгача қисқарганидир.

Вазирлик «Сифатли давлат бошқаруви» дастури доирасида ҳам алоҳида эътироф этилди. Президент матбуот хизмати маълумотига кўра, январь–апрель ойларида 40 та республика идораси фаолияти баҳоланиб, Адлия вазирлиги «Ўзбекистон — 2030» стратегиясини амалга ошириш бўйича энг намунали вазирлик деб топилган.

Туғилганлик гувоҳномаси инсон иштирокисиз расмийлаштирилмоқда

Ҳисобот даврида туғилганлик тўғрисидаги гувоҳномаларни расмийлаштириш жараёни тўлиқ автоматлаштирилган. Яъни маълумотлар тегишли электрон тизимлар орқали текширилиб, хизмат ходимнинг бевосита аралашувисиз онлайн тарзда кўрсатилиши йўлга қўйилган.

Бу механизм фуқароларнинг идорама-идора юриши, ҳужжат нусхаларини тақдим этиши ва навбат кутишини камайтиришга хизмат қилади. Шу билан бирга, инсон омили қисқаргани сабаб хатолар ва ортиқча бюрократик жараёнлар хавфи ҳам пасаяди.

Давлат хизматлари марказлари орқали кўрсатиладиган хизматлар сони 592 тага етган. Президент матбуот хизмати аввалроқ Адлия вазирлигининг 30 та платформасида 380 та хизмат тўлиқ рақамлаштирилгани, 780 дан ортиқ хизматдан эса онлайн фойдаланиш имконияти яратилганини маълум қилган эди. Республика бўйлаб 208 та Давлат хизматлари маркази ягона стандарт асосида ишламоқда.

Нотариусга бориш шарт бўлмаган хизматлар кўпайди

Онлайн нотариал хизматлар ва медиатив келишувлар сони ҳисобот даврида тўрт баравар ошган. Бу айрим ҳуқуқий ҳаракатларни нотариал идорага шахсан ташриф буюрмасдан, масофадан амалга ошириш имконияти кенгайганини кўрсатади.

«E-notarius» тизимининг давлат идоралари ахборот базалари билан интеграция даражаси 95 фоизга етган. Натижада нотариуслар зарур маълумотларни фуқаронинг ўзидан талаб қилиш ўрнига идоралараро электрон ҳамкорлик орқали олиши мумкин.

Вазирликнинг аввалги маълумотларида ҳам онлайн нотариал ҳаракатлар бир йилда тўрт баравар кўпайиб, қарийб 300 мингтага етгани қайд этилганди.

1 700 та лойиҳада 229 та коррупциявий омил топилди

Адлия органлари 2026 йилнинг биринчи ярмида 1 700 та норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини коррупцияга қарши экспертизадан ўтказган. Текширувлар давомида 229 та коррупциявий омил аниқланган.

Оддий ҳисобда бу ҳар 100 та кўриб чиқилган лойиҳага қарийб 13,5 та хавфли омил тўғри келишини англатади. Бироқ бу 13,5 фоиз ҳужжатда камчилик бўлган дегани эмас: битта лойиҳада бир нечта коррупциявий омил аниқланиши мумкин.

Бундай экспертиза мансабдор шахсга ҳаддан ташқари кенг ваколат берувчи, қарор қабул қилиш мезонларини ноаниқ қолдирувчи ёки ортиқча рухсат бериш тартибларини яратувчи нормаларни ҳужжат қабул қилинишидан олдин бартараф этишга қаратилган.

Ҳисобга олинган ҳуқуқий ҳужжатлар сони 21 фоизга ошди

Ярим йилликда 840 та норматив-ҳуқуқий ҳужжат давлат ҳисобига олинган. Бу ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 21 фоиз кўп.

Шундан келиб чиқиб, аввалги мос даврда тахминан 694 та ҳужжат ҳисобга олинганини айтиш мумкин. Демак, бир йил ичида кўрсаткич қарийб 146 та ҳужжатга ошган.

Идоравий норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни давлат рўйхатидан ўтказиш ҳажми эса 1,5 баравар кўпайган. Бундай рўйхатдан ўтказиш ҳужжатларнинг юқори юридик кучга эга қонунларга мувофиқлигини текшириш ва қонунийликни таъминлаш учун зарур.

46 соатлик иш энди 2 соатда бажарилмоқда

Ҳисоботдаги энг таъсирчан натижалардан бири юридик хизмат кўрсатиш марказларида ҳуқуқий хулоса бериш тезлиги билан боғлиқ.

Аввал ўртача 46 соат талаб этган жараён энди 2 соатгача қисқарган. Бу:

• 44 соат вақт тежалганини;

• жараён қарийб 23 баравар тезлашганини;

• сарфланадиган вақт 95,7 фоизга камайганини англатади.

2025 йил якунлари бўйича ўтказилган ҳайъат йиғилишида ушбу кўрсаткич 5 соатгача туширилгани ва аввалги даврга нисбатан 41 соатга қисқаргани маълум қилинган эди. Янги натижа жараён яна уч соатга тезлашганини кўрсатмоқда.

Ички бюрократия 45 фоизга тезлаштирилди

Вазирлик тизимидаги ички келишув, ҳужжат айланиши ва бошқарув жараёнлари ҳам қайта кўриб чиқилган. Натижада бюрократик жараёнлар 45 фоизга тезлаштирилган.

Ижро интизоми эса 99,59 фоизга етган. Бу кўрсаткич 100 фоиздан атиги 0,41 фоиз пунктга кам.

Расмий маълумотларда 2026 йил январь ва апрель ойларида Президент ҳамда Ҳукумат ҳужжатлари бўйича вазирликка юклатилган топшириқларнинг барчаси бажарилгани кўрсатилган.

Адвокатлар сони қарийб 43 фоизга кўпайди

Ҳуқуқий ёрдам соҳасида ҳам сезиларли ўзгариш қайд этилди. Бепул юридик ёрдам кўрсатиш ҳажми йилига 80 мингта хизматга етган.

Ҳар 100 минг аҳолига тўғри келадиган адвокатлар сони эса 14 нафардан 20 нафарга кўпайган. Бу 6 нафарлик ёки қарийб 42,9 фоизлик ўсиш демакдир.

Адвокатлар сонининг кўпайиши фуқароларнинг профессионал ҳуқуқий ҳимоядан фойдаланиш имкониятини кенгайтиради. Бироқ бу ерда фақат умумий сон эмас, балки адвокатларнинг ҳудудлар бўйича тенг тақсимланиши, хизматлар нархи ва сифати ҳам муҳим бўлиб қолади.

Рақамлар ортида фуқаро учун қандай ўзгариш бор?

Ҳисоботдаги техник кўрсаткичлар фуқаролар ҳаётида бир нечта амалий натижа бериши керак:

Бироқ рақамлаштиришнинг ҳақиқий самараси фақат платформалар сони билан эмас, фуқаронинг хизматни биринчи уринишда ола билиши, тизимларнинг узлуксиз ишлаши ва шикоятлар тез ҳал этилиши билан баҳоланади.

Кейинги вазифалар белгилаб берилди

Кенгайтирилган ҳайъат йиғилиши якунида эришилган натижалар билан бирга тизимда сақланиб қолаётган камчиликлар ҳам муҳокама қилинди. Масъулларга давлат хизматларини янада соддалаштириш, ортиқча талабларни бекор қилиш ва рақамли платформаларнинг барқарор ишлашини таъминлаш бўйича топшириқлар берилди.

Адлия вазирлиги эришган кўрсаткичлар давлат идорасидаги ислоҳотни рақамлар билан намоён қилмоқда. Энди асосий мезон — 46 соатдан 2 соатга қисқарган жараён ва юзлаб онлайн хизматлар оддий фуқаронинг вақти, харажати ҳамда идораларга бўлган ишончига қанчалик таъсир кўрсатишидир.

Сиз фойдаланган давлат хизматларида тезлик ва қулайлик ҳақиқатан ҳам ошганини сездингизми? Фикрингизни изоҳда қолдиринг ва мақолани дўстларингизга Telegram ёки бошқа ижтимоий тармоқларда улашинг!