Юнусободда дарахт "тириклайин" бетонланди: Дарахт танаси билан тўсилган пиёдалар йўлаги

Тошкент шаҳрида яшил ҳудудларни асраш, экологик мувозанатни сақлаш ва дарахтларни муҳофаза қилиш бўйича тизимли чақириқлар янграётган бир паллада, пойтахт марказида навбатдаги ақлбовар қилмас «ободонлаштириш» манзараси кузатилди. Юнусобод туманининг 19-мавзеси аҳолиси кўп йиллик соябон дарахтларнинг шафқатсизларча бетон қоришмаси остида қолиб кетганидан қаттиқ ташвишга тушиб, ижтимоий тармоқлар ва масъул идораларга бонг урмоқда. 6 ва 7-уйлар оралиғидаги пиёдалар йўлаги (тротуар) таъмирланиши жараёнида қурувчилар ҳеч қандай агротехник қоидаларга риоя қилмасдан, дарахтларнинг таг қисмини ер сатҳи билан бирга тўлиқ цементлаб юборган. Ҳозиргача бу ноодатий ва ваҳшиёна қурилиш ишларининг буюртмачиси кимлиги ҳамда қайси пудратчи ташкилот томонидан амалга оширилаётгани очиқланмаган. Хўш, пиёдалар йўлагидаги бундай «хизмат» табиатга қандай зарар етказади, нима сабабдан дарахт атрофида очиқ тупроқ қолдирилмади ва аҳоли талабига масъуллар қандай жавоб беради?

Юнусобод 19-мавзедаги манзара: Дарахтлар нега бетон «қамоқ»қа тушди?

Маҳаллий аҳоли томонидан тасвирга олинган ва тармоқларда тарқалган фотосуратлар ҳақиқий саросима уйғотди:

• Дарахтлар тўғридан-тўғри бетон ичида: Суратда кўриниб турганидек, кўп йиллик дарахт янги қурилаётган пиёдалар йўлагининг қоқ ўртасида қолиб, илдиз ва тана бўғинигача бетон эритмаси билан тўлиқ қопланган;

• Нафас олиш ва сув олиш йўли ёпилган: Ҳар қандай дарахтнинг яшаб қолиши учун зарур бўлган тупроқ майдони, сув кириш ва ҳаво алмашинув зонаси бутунлай йўқ қилинган;

• Оғир техника ва қурилиш авжида: Ҳудудда экскаваторлар ва қурилиш моллари тахланиб ётган бўлиб, йўлак ишлари шошилинч суръатда олиб борилаётгани сезилади;

• Аҳоли норозилиги ва талаби: Маҳалла фуқаролари ушбу ҳолат кўп йиллик дарахтларнинг тез орада қуриб қақшашига олиб келишини таъкидлаб, қурилишни зудлик билан тўхтатишни ва бетонни олиб ташлашни талаб қилмоқда.

Буюртмачи ва пудратчи ким? Мутасаддиларнинг сукунати

Лойиҳа ва уни бажарувчилар бўйича бир қатор жиддий саволлар очиқ қолмоқда:

• Буюртмачи ҳозирча номаълум: Ушбу тротуарни таъмирлаш бўйича лойиҳа туман ободонлаштириш бошқармасига тегишлими ёки хусусий тадбиркор ташаббусими — бунга ҳозирча расмий аниқлик киритилмади;

• Техник назоратнинг йўқлиги: Шаҳарсозлик ва экология меъёрларига кўра, ҳар қандай йўлак қурилишида дарахт танаси атрофида камида маълум радиусда тупроқли очиқ ҳимоя зонаси қолдирилиши шарт бўлса-да, бу қоидага мутлақо эътибор берилмаган;

• Экологик экспертиза саволи: Бундай қурилиш бошланишидан аввал Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш инспекцияси хабардор қилинганми ёки йўқми — бу ҳам катта жумбоқ.

Экологик фожиа оқибатлари: Бетонланган дарахтлар қанча яшай олади?

Мутахассисларнинг огоҳлантиришича, бундай сунъий «бўғиш» узоққа чўзилмайди:

• Илдиз чириши ва қуриш: Бетонланган дарахтнинг илдиз тизимига намлик ва кислород етиб бормайди, бу эса яшил дарахтнинг бир-икки мавсум ичида ичдан қуриб қолишига сабаб бўлади;

• Шамолда қулаш хавфи: Мустаҳкам пойдевори заифлашган ва қуриган дарахтлар кейинчалик кучли шамолларда йўловчилар ва автомобиллар устига қулаб тушиш хавфини орттиради;

• Мораторий талабларининг бузилиши: Давлат раҳбари томонидан дарахтларни кесишга қарши мораторий эълон қилинган бир даврда, уларни билвосита қуритишга олиб келувчи бундай хатти-ҳаракатлар жамоатчиликнинг кескин қаршилигига учрамоқда.

Юнусобод туманидаги ушбу ҳолат шаҳар инфратузилмасини янгилашда табиатни асраш маданияти нақадар оқсаётганини кўрсатди. Тошкент шаҳар ҳокимлиги ва Экология бошқармаси ушбу вазиятга зудлик билан муносабат билдириб, бетонни бузиб ташлаши ва дарахтларни асраб қолиши кутилмоқда.

Сизнингча, бундай «ободонлаштириш»га йўл қўйган масъул мутасаддилар ва пудратчиларга нисбатан қандай қатъий чоралар кўрилиши керак? Шаҳарларимизда йўлаклар қурилаётганда дарахтларни сақлаб қолиш назорати нега бу даражада оқсамоқда? Ўз фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва пойтахт экологияси учун муҳим бўлган ушбу хабарни барча шаҳардошларимиз ҳамда мутасаддиларга етиб бориши учун улашинг!