«Банк асосчиси халқаро қидирувда!»: Мўминжон Йўлдашевга очилган жиноят иши

Ўзбекистон банк ва бизнес ҳамжамиятида йирик резонанс уйғотган воқеа юз берди. Фарғоналик таниқли тадбиркор, Madad Invest Bank’нинг собиқ йирик акциядори ҳамда кузатув кенгаши собиқ раиси Мўминжон Йўлдашев расмий Тошкентнинг сўровига асосан Интерпол орқали халқаро қидирувга берилди. Ҳуқуқ-тартибот идоралари томонидан унга нисбатан Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 167-моддаси 3-қисми — жуда кўп миқдорда ўзлаштириш ёки растрата йўли билан талон-торож қилиш бўйича айблов эълон қилинган.

Банк секторидан ташқари йирик қурилиш ва тўқимачилик соҳаларидаги кўплаб корхоналарга эгалик қилган собиқ банкирнинг номи илгари ҳам халқаро молия ташкилотлари диққат марказига тушган эди. Жумладан, 2019 йилда Жаҳон банки уни тендер жараёнида рақобатчи компания вакилига ноқонуний босим ўтказиш билан боғлиқ ножўя хатти-ҳаракатлари учун ўз лойиҳаларида иштирок этишдан камида 4 йилга четлатганди.

Хўш, таниқли тадбиркорнинг қидирувга берилиши ортида айнан қандай молиявий махинациялар ётибди, у қайси мамлакатда яширинган бўлиши мумкин ва бу воқеа мамлакат банк тизимидаги шаффофлик назоратига қандай таъсир кўрсатади?

«Интерпол, 167-модда ва Жаҳон банки санкцияси»: Иш бўйича асосий фактлар

Мўминжон Йўлдашевга нисбатан қўзғатилган иш ва унинг фаолияти хроникаси:

• Интерпол орқали қидирув эълон қилиниши: Ўзбекистон ҳуқуқ-тартибот органларининг расмий талаби билан халқаро полиция тармоғи ишга туширилди;

• Оғир модда билан айблов: Жиноят кодексининг 167-моддаси 3-қисми (жуда кўп миқдордаги талон-торожлик) бўйича суриштирув олиб борилмоқда;

• Madad Invest Bank’даги мақоми: Тадбиркор мазкур молия муассасасининг асосчиларидан бири, энг йирик акциядори ва кузатув кенгаши раҳбари бўлган;

• Кенг тармоқли бизнес империяси: У банк секторидан ташқари қурилиш индустрияси ва тўқимачилик кластерларида ҳам бир нечта йирик активларга эгалик қилиб келган;

• Жаҳон банкининг қора рўйхати: 2019 йилда тендер иштирокчисига босим ўтказгани сабабли Жаҳон банки томонидан 4 йиллик дисквалификацияга учраган.

Мўминжон Йўлдашев иши бўйича ҳуқуқий ва касбий кўрсаткичлар

Тадбиркорнинг фаолияти ва унга қўйилган айбловлар тақсимоти:

Ҳуқуқий ва иқтисодий таҳлил: Экспертлар банк соҳасидаги жиноятлар ҳақида

Молиявий ҳуқуқ ва иқтисодиёт таҳлилчиларининг асосий хулосалари:

• Молия секторидаги назоратнинг кучайиши: Банк муассислари ва раҳбарларининг халқаро қидирувга берилиши мамлакатда капитал айланмаси ва омонатлар хавфсизлиги устидан давлат назорати кескин кучайганини кўрсатади;

• Экстрадиция эҳтимоли ва жараён: Интерполнинг қизил хабарномаси (Red Notice) чиқарилган тақдирда, гумонланувчи дунёнинг 190 дан ортиқ давлатида ҳибсга олиниши ва Ўзбекистонга топширилиши мумкин;

• Жаҳон банки огоҳлантиришининг аҳамияти: 2019 йилдаги ҳолат тадбиркор фаолиятида рақобат қоидалари ва шаффофликка зид қадамлар аввал ҳам бўлганини ва назорат идоралари уни эътиборда ушлаб турганини тасдиқлайди;

• Активларни қайтариш механизми: Агар судда талон-торожлик исботланса, етказилган молиявий зарарни қоплаш мақсадида гумонланувчининг қурилиш ва тўқимачиликдаги улушлари ҳам хатланиши эҳтимоли юқори.

Мазкур халқаро қидирув Ўзбекистон молия тизимида молиявий масъулият ва ҳисобдорлик масаласи қонун олдида барча учун тенг эканидан далолат берувчи жиддий ҳодисага айланди.

Сизнингча, банк тизимидаги йирик мулкдорлар ва раҳбарларнинг масъулиятини янада кучайтириш учун қандай назорат механизмлари зарур? Чет элга чиқиб кетган айбланувчиларни экстрадиция қилиш жараёни қанчалик самара беради деб ўйлайсиз? Ўз фикр ва мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ҳамда бизнес ва банк оламидаги ушбу шов-шувли воқеа таҳлилини яқинларингиз ва молия соҳаси ихлосмандларига улашинг!