«Қиз болани ҳеч қачон урманг!» — биргина зарба унинг бутун ҳаётини издан чиқариши мумкин

Қиз бола — оиланинг қувончи, хонадоннинг файзи, ота-онанинг меҳрига муҳтож энг нозик қалблардан бири. Унинг бахти учун албатта катта саройлар қуриш, қимматбаҳо совғалар олиб бериш шарт эмас. Баъзан бир оғиз ширин сўз, меҳр билан қараш ва унинг фикрини тинглаш бутун дунёга арзийди. Аммо айрим оилаларда ҳали-ҳануз тарбия деганда бақириш, қўрқитиш ва қўл кўтаришни тушунадиганлар бор. Энг ачинарлиси, бундай муносабат қизчанинг нафақат бугунини, балки келажакдаги ҳаётини ҳам издан чиқариши мумкин.

«Қиз болани ҳеч қачон урманг!» деган чақириқ шунчаки шеърий мисра эмас. Бу ҳар бир ота-она, ака-ука ва оила аъзоси ўйлаб кўриши керак бўлган ҳаётий ҳақиқатдир. Чунки болани қўрқитиш мумкин, аммо қўрқув билан унинг қалбида меҳр, ишонч ва ҳурматни шакллантириб бўлмайди.

Қиз болага қаср эмас, меҳр керак

Уйингизда малика бўлсин десангиз, албатта қаср қуришингиз шарт эмас. Қизингиз қимматбаҳо либослар киймаслиги, энг замонавий ўйинчоқларга эга бўлмаслиги мумкин. Лекин у ўз уйида ўзини хавфсиз ҳис қилиши, ота-онасига бемалол дардини айта олиши ва хатога йўл қўйганида ҳам меҳрдан маҳрум бўлмаслигини билиши керак.

Қиз бола учун энг катта бойлик — унинг қадрланиши. Унинг гапини бўлмасдан тинглайдиган, қўрқувларини масхара қилмайдиган, орзу ва мақсадларини қўллаб-қувватлайдиган ота-она борлиги ҳар қандай моддий бойликдан устун туради.

Аксинча, ҳар бир хатоси учун калтак кутадиган, савол беришга қўрқадиган, ўз фикрини билдиришдан чўчийдиган боланинг қалбида ишончсизлик пайдо бўлиши мумкин.

«Тарбия учун урдим» деган баҳона зўравонликни оқламайди

Баъзи катталар болани урганини унинг манфаати билан изоҳлашга уринади. «Мен ҳам шунақа тарбия кўрганман», «Урмасанг, гапга кирмайди», «Кейин ўзингга раҳмат айтади», деган гапларни эшитиш мумкин.

Аммо боланинг қўрқиб гапсиз қолиши унинг тарбия топганини англатмайди. У шунчаки жазодан қочишни ўрганаётган бўлиши мумкин.

Жисмоний жазо болада қўрқув, ўзини айбдор ҳис қилиш, катталарга ишончнинг пасайиши ва ҳиссиётларини яшириш каби оқибатларга олиб келиши мумкин. Айрим болалар эса ўзлари дуч келган зўравонликни оддий ҳолат деб қабул қилиб, келажакда худди шу муносабатни бошқаларга нисбатан такрорлаши эҳтимоли бор.

Шунинг учун тарбиянинг асоси калтак эмас, тушунтириш, сабр ва изчил муносабат бўлиши керак.

Қизингизнинг кўзларида қўрқув эмас, қувонч порласин

Қиз боланинг болалиги — унинг бутун умрида эслаб юрадиган энг муҳим даврларидан бири. У саҳар уйғониб, янги кундан қувониши, бемалол кулиши, ўйнаши, саволлар бериши ва орзу қилиши керак.

Агар уйда ҳар куни бақириқ, таҳдид ва жазо ҳукмрон бўлса, бола аста-секин ўзини эркин ҳис қилмай қўяди. У хатосини тан олишдан ҳам, муаммосини айтишдан ҳам қўрқиши мумкин.

Ота-она эса бир нарсани унутмаслиги лозим: бола сиздан қўрқиши эмас, сизга ишониши керак. У қандайдир хатога йўл қўйса, жазоланишдан қўрқиб яширишга эмас, муаммосини сиз билан баҳам кўришга одатлансин.

Қиз боланинг меҳрини қадрланг

Қиз фарзанд улғайиб, ота-онасига меҳрибон бўлиши, уларнинг ҳолидан хабар олиши, дуоларида эслаши мумкин. Аммо бу меҳрни унга болалигидан мажбуран сингдириб бўлмайди. Меҳр меҳр билан тарбияланади.

У келажакда ўз оиласини қуриши, фарзандли бўлиши мумкин. Лекин унинг бугунги ҳаёти ҳам қадрли. Қиз боланинг бахтини фақат келажакдаги турмуши билан ўлчаш тўғри эмас. У ҳозир ҳам бола, ҳозир ҳам меҳрга, ҳурматга ва ҳимояга ҳақли.

Унинг орзулари, қизиқишлари, таълим олиши ва ўз қобилиятини намоён этиши учун имконият яратиш — ота-онанинг энг муҳим вазифаларидан биридир.

Қиз фарзанд тарбиясида нималарга эътибор бериш керак?

Қиз боланинг соғлом муҳитда улғайиши учун оилада бир нечта оддий, аммо муҳим қоидаларга амал қилиш зарур:

• Қўл кўтарманг. Хато қилганида ҳам жисмоний жазо ўрнига, унинг хатосини тушунтиринг.

• Бақириб эмас, гаплашиб тарбияланг. Боланинг ёши ва тушуниш даражасига мос равишда мулоқот қилинг.

• Уни тингланг. Қизингизнинг фикрини арзимас деб ҳисобламанг, саволларига жавоб беринг.

• Қўрқитманг ва камситманг. Бошқа болалар билан таққослаш ёки ҳақорат қилиш унинг ўзига бўлган ишончини сусайтириши мумкин.

• Меҳрингизни яширманг. Қучоқланг, мақтанг, яхши кўришингизни айтинг.

• Хавфсизлик ҳиссини беринг. У қандай вазиятга тушмасин, ёрдам сўраш учун сизга мурожаат қила олишини билсин.

Энг муҳими, ота-она ўз ҳиссиётларини бошқаришни ҳам ўрганиши керак. Жаҳл чиққан пайтда бироз тўхташ, вазиятдан узоқлашиб, тинчлангач гаплашиш кўплаб оғир хатоларнинг олдини олади.

«Қиз болани ҳеч қачон урманг!» — бу ҳар бир хонадонда амал қилиниши керак бўлган қоида

Қиз фарзанднинг қалби нозик, деган гапни фақат шеърларда такрорлашнинг ўзи камлик қилади. Бу фикр ҳар бир оиланинг кундалик ҳаётида намоён бўлиши керак.

Уйингизда қаср бўлмаслиги мумкин. Қизингиз энг қиммат либосларни киймаслиги ҳам мумкин. Аммо унинг кўнгли синмасин, кўзларидаги қувонч сўнмасин, ўз уйида ўзини бегона ва ҳимоясиз ҳис қилмасин.

Унинг хатосини тўғрилаш мумкин, аммо қалбига етказилган оғриқни ҳар доим ҳам осонликча даволаб бўлмайди. Бир марта кўтарилган қўл, айтилган ҳақорат ёки камситувчи сўз боланинг хотирасида узоқ сақланиб қолиши мумкин.

Қиз бола ота-онасининг қўлидан зарба эмас, дуо ва меҳр олиши керак. Унинг кўзларида қўрқув эмас, қуёш порласин. Дудоқларида йиғи эмас, табассум бўлсин.

Қиз фарзандни асранг. Уни қўрқитиб эмас, меҳр билан улғайтиринг. Чунки болаликда берилган меҳр инсоннинг бутун умрига ҳамроҳ бўлади.