Синдаров Гукешнинг заиф нуқтасини айтди: «Энг кучлисига тайёрман»

Ўзбекистон шахмати тарихидаги энг катта баҳсга саноқли ойлар қолмоқда. Номзодлар турнири ғолиби Жавоҳир Синдаров амалдаги жаҳон чемпиони Гукеш Доммаражуга қарши матч олдидан рақибининг ўйинида ўзи пайқаган муҳим жиҳатни очиқ айтди.

Синдаров Гукешнинг сўнгги натижаларига ортиқча аҳамият бермаяпти. Аксинча, у Женевада ҳиндистонлик гроссмейстернинг энг кучли версиясига қарши ўйнашга тайёрланмоқда — ва рақибининг бир нозик нуқтасини аллақачон ажратиб кўрсатди.

Синдаров Гукешда қандай муаммони кўрмоқда?

Жавоҳирнинг фикрича, амалдаги жаҳон чемпиони ҳозир ҳам юқори даражада шахмат ўйнаяпти. Аммо яхши позицияни охиригача муваффақиятли олиб боришда баъзан мувозанатни йўқотиши мумкин.

«Фикримча, Гукеш жуда яхши ўйнамоқда. Менимча, унинг муаммоси шундаки, у яхши, ҳатто ютуқли позицияга эга бўлганда ҳам мувозанатни йўқотиб қўяди. Бунинг сабаби нимада эканини билмайман, лекин унинг партияларини кўрсангиз, у ҳақиқатан ҳам жуда яхши ўйнаётганига гувоҳ бўласиз».

Бу кузатув Гукешнинг сўнгги айрим партияларида ҳам кўзга ташланган. Масалан, июль ойида Chennai Grand Masters мусобақасида у кетма-кет икки партияда устун позицияга эга бўла туриб мағлубиятга учради.

Аммо Синдаров бу ҳолатни рақиб кучсизлашганининг белгиси сифатида қабул қилмаяпти.

«Мен унинг энг кучли версиясига тайёрланаман»

Ўзбекистонлик гроссмейстер учун асосий масала Гукешнинг бугунги формаси эмас, ноябрда қандай ҳолатда бўлиши.

«Мен бунга унчалик эътибор бермайман. У жуда кучли шахматчи эканини биламан, чунки унга қарши ўйнаганимда буни ўзим ҳис қилганман. Мен Гукешнинг энг кучли версиясига тайёрланаман ва Жаҳон чемпионати матчида у ўзининг энг юқори формасида бўлади деб ҳисоблайман».

Бу Синдаровнинг аввалги позициясига ҳам мос. Июнь ойида Chess.com'га берган интервьюсида у Гукешни «ўта кучли шахматчи» деб атаган ва рақибининг энг асосий устунликларидан бири динамик позициялардаги ўйини эканини таъкидлаган. Ўша суҳбатда Жавоҳир чемпионлик баҳси имкониятларини 50/50 деб баҳолаган эди.

Яъни Синдаров ўзини фаворит қилиб кўрсатишга ҳам, рақибнинг сўнгги муваффақиятсизликларидан психологик устунлик ясашга ҳам шошилмаяпти.

Жавоҳир Женевага қандай мақомда боради?

Синдаров чемпионлик матчига тасодифий даъвогар сифатида етиб келгани йўқ.

У 2026 йил апрель ойида Кипрда ўтказилган Номзодлар турнирида бир тур олдин ғолибликни таъминлади. Жавоҳир мусобақани 14 имкониятдан 10 очко билан якунлаб, сўнгги йиллардаги энг ишончли Номзодлар турнири натижаларидан бирини қайд этди.

Бу натижа унга Гукешнинг жаҳон чемпионлиги тожи учун расмий даъвогар бўлиш ҳуқуқини берди.

Синдаров апрелда FIDE билан суҳбатда кейинги мақсади энди аниқ эканини ҳам айтган:

«Кейинги қадамим — Жаҳон чемпионати матчини ютишга ҳаракат қилиш».

У тайёргарликни Номзодлар турниридан деярли дарҳол кейин режалаштира бошлаганини ҳам билдирган.

Гукешнинг энг катта устунлиги нимада?

Гукешда Жавоҳирда ҳали бўлмаган бир муҳим тажриба бор — у жаҳон чемпионлиги учун матч қандай ўтишини аллақачон билади.

Ҳиндистонлик гроссмейстер 2024 йил декабрида Сингапурда Дин Лижэньни 14 партиялик баҳсда 7,5:6,5 ҳисобида мағлуб этиб, 18 ёшида тарихдаги энг ёш жаҳон чемпионига айланган эди. Ҳал қилувчи ғалаба айнан 14-партияда келган.

Синдаров ҳам шу жиҳатни эътироф этади. Унинг фикрича, Гукеш чемпионлик матчини бир марта бошдан кечиргани сабаб психологик ва ташкилий жиҳатдан муайян устунликка эга.

Бироқ Жавоҳирнинг ўзи ҳам сўнгги бир йил ичида катта босимли мусобақаларда фавқулодда ўсиш кўрсатди: 2025 йилги Жаҳон кубогини ютиб, кейин Номзодлар турнирида ҳам биринчи ўринни эгаллади.

Тарихдаги энг ёш чемпионлик жанги

Синдаров — Гукеш қарама-қаршилиги шахмат тарихига матч бошланмасиданоқ кириб бўлди.

FIDE расман тасдиқлаганидек, жаҳон чемпионлиги баҳси 25 ноябрдан 15 декабргача Швейцариянинг Женева шаҳрида ўтказилади. Ҳар икки гроссмейстер матч бошланган вақтда 20 ёшда бўлади. Бу уни шахмат тарихидаги энг ёш Жаҳон чемпионати баҳсига айлантиради.

Женева нейтрал майдон сифатида танланган. FIDE маълумотига кўра, мезбонлик учун Ҳиндистон, АҚШ ва Кипрдан ҳам таклифлар бўлган, аммо якунда баҳсни нейтрал ҳудудда ўтказишга қарор қилинган.

Чемпион қандай аниқланади?

Жаҳон чемпионати матчи 14 та классик партиядан иборат бўлади.

Биринчи бўлиб 7,5 очко тўплаган шахматчи ғолиб чиқади. Агар 14 партиядан кейин ҳисоб 7:7 бўлса, жаҳон чемпиони тай-брейклар орқали аниқланади.

Бундай форматда битта хато бутун матч тақдирини ўзгартириши мумкин. Шу боис Синдаров таъкидлаган «ютуқли позицияда мувозанатни йўқотиш» масаласи чемпионлик баҳсида алоҳида аҳамият касб этиши эҳтимол.

Бироқ Жавоҳирнинг ёндашуви бошқача: у рақибининг хатосини кутишга эмас, Гукеш энг яхши шахматини кўрсатади, деган сценарийга тайёрланмоқда.

Женевада битта тож, икки 20 ёшли даъвогар

Бир томонда — 18 ёшида жаҳон чемпиони бўлган ва чемпионлик матчи босимини аллақачон ҳис қилган Гукеш.

Иккинчи томонда — Жаҳон кубоги ва Номзодлар турнирини кетма-кет забт этиб, жаҳон тожигача етиб келган Жавоҳир Синдаров.

Жавоҳир рақибининг заиф нуқтасини кўраётганини яширмади. Аммо унинг энг муҳим гапи бошқаси бўлди: у Гукешнинг хатоларини эмас, энг кучли версиясини кутмоқда.

25 ноябрдан бошлаб эса бу икки ёш гроссмейстер ўртасидаги назарий баҳслар шахмат тахтасида ҳал қилинади.

Фикрингизни изоҳда қолдиринг ва мақолани танишларингизга Telegram ёки бошқа ижтимоий тармоқлар орқали улашинг.