Физиклар хирал ўта ўтказувчанликнинг аниқ далилларини топишди

Физиклар гуруҳи хирал ўта ўтказувчанлик мавжудлигини тасдиқловчи илмий кашфиётга қўл урди. МИТ тадқиқотчилари кремний тагликдаги қалай моноқатлари (Сн/Си(111)) тизимида квант симметриясининг бузилишини кузатишга муваффақ бўлишди. Бу жараён электрон жуфтликларининг вақт ўтиши билан ўзгаришига асосланган бўлиб, узоқ вақтдан буён назарий жиҳатдан башорат қилинган эди. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Тадқиқот давомида олимлар сканерловчи туннел микроскопияси (СТМ) ёрдамида мутлақ нолга яқин ҳароратда (400 мК) қалай атомлари панжарасидаги нуқсонларни ўрганишди. Улар "тугун ва антитугун" деб номланган ноёб ҳодисани қайд этишди, бу электрон ва ковак компонентларининг тўлқин функциясидаги фарқланишини кўрсатади. Бу ҳолат фақат ўта ўтказувчан жуфтликларнинг нолга тенг бўлмаган бурчак моменти мавжуд бўлганда юзага келади.

Сн/Си(111) тизимининг оддий тузилиши олимларга мураккаб математик моделларни ҳеч қандай қўшимча коэффициентларсиз тасдиқлаш имконини берди. Микроскоп остида кузатилган "юлдуз" ва "гул" шаклидаги квант шовқинлари хирал д-тўлқинли жуфтланиш назариясини тўлиқ тасдиқлади.

Ушбу кашфиёт келажакдаги квант компьютерлари учун янги даврни бошлаб бериши мумкин. Хирал ўта ўтказувчанликка асосланган материаллар ташқи шовқинларга чидамли ва хатоларга мойил бўлмаган квант ҳисоблаш тизимларини яратишда асосий аппарат базаси бўлиб хизмат қилади.