АҚШда ҳаво намлигидан электр энергияси ишлаб чиқарувчи қоғоз обои яратилди

АҚШдаги Bingемтон университети тадқиқотчилари хона ичидаги ҳаво намлигидан узлуксиз равишда электр токи ишлаб чиқаришга қодир инновацион қоғоз қопламасини яратишди. ixbt.com маълумотига кўра, ушбу технология бир вақтнинг ўзида пассив қуритгич вазифасини бажариб, келгусида ақлли уй датчиклари ва бошқа кам қувватли электроникани батареяларсиз қувватлантириш имконини бериши мумкин. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Технологиянинг ишлаш принципи ва хусусиятлари

Янги ишланманинг асосини миниатюра намлик-электр генераторлари ташкил этади. Улар ҳаводаги сув молекулаларини ўзига ютиб, материал ичида ионларнинг ажралиш жараёнини юзага келтиради. Ҳосил бўлган концентрация градиенти варақнинг қарама-қарши томонлари орасида электр кучланишини келтириб чиқаради. Қуёш панелларидан фарқли ўлароқ, бу тизим учун ёруғлик умуман талаб этилмайди.

Мутахассисларнинг таъкидлашича, ёпиқ хоналар бундай технология учун энг қулай муҳит ҳисобланади, чунки уйлар ва бинолардаги намлик даражаси одатда 30–60 фоиз оралиғида сақланади. Қолаверса, инсонларнинг нафас олиши, овқат пишириш, душ қабул қилиш ва бошқа кундалик жараёнлар натижасида ҳаводаги сув буғи доимий равишда тўлдирилиб борилади.

Ишлаб чиқариш ва амалдаги синовлар

Генераторларни яратиш учун қоғоз электроникаси технологиясидан фойдаланилган бўлиб, у зарур тузилмаларни тўғридан-тўғри қоғоз варағида шакллантириш имконини беради. Қоғознинг қирраларига намликни фаол ютувчи глицерин суртилган, марказий қисмида эса мумли нақшли полимер тузилма жойлашган. У буғланишни тартибга солиб, электр энергиясини узлуксиз ишлаб чиқариш учун зарур бўлган намликнинг йўналтирилган ҳаракатини таъминлайди.

Тадқиқотчилар 1596 та ўзаро уланган генераторлардан иборат тўлақонли экспериментал варақни йиғишди. Нисбий намлик 80 фоиз бўлган шароитда ҳар бир элемент тахминан 0,34 В кучланиш берди ва солиштирма қувват 2,2 мкВт/см² га етди. Бутун тизим ҳеч қандай батареяларсиз симсиз клавиатурани узлуксиз қувват билан таъминлашга муваффақ бўлди.

Шу билан бирга, янги обой ҳаво намлигини пасайтириш хусусиятини ҳам кўрсатди. Экспериментал хонада намлик даражаси 38 фоиздан 32 фоизгача камайган. Муаллифлар келгусида бу технология ҳаво кондиционерлари ва қуритиш тизимларига тушадиган юкни қ кисман камайтириши ҳамда намликдан кичик миқдорда электр токи олиш имконини беришига ишонишмоқда.

Барча электр уланишлари варақнинг орқа томонида жойлаштирилган бўлиб, бу қопламани кўринадиган симларсиз одатий девор безаги сифатида ишлатиш имконини беради. Ҳозирги босқичда технология қуввати музлатгич ёки телевизор каби маиший техникани қувватлантириш учун етарли эмас. Асосий қўлланиш соҳаси — минимал энергия сарфлайдиган симсиз ҳарорат ва намлик датчиклари, иқлим мониторлари ҳамда ақлли уй тизимларининг бошқа кам қувватли элементларидир.