Япониялик планетологлар ва астрофизиклар гуруҳи экзопланеталар атмосферасидаги иқлим механизмларини қайта кўриб чиқишга мажбур қиладиган янги моделни тақдим этди. Илгари азот каби инерт газлар иқлимга таъсир қилмайдиган пассив фон деб ҳисобланган бўлса, янги тадқиқотлар уларнинг иссиқликни сақлашда фаол иштирок этишини исботлади. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.
Олимлар азотнинг икки хил таъсир механизмини аниқладилар: «суюлтириш эффекти» ва «юклама эффекти». Биринчи ҳолатда азот атмосферанинг қатламли тузилишини ўзгартириб, сув буғининг иссиқлик ажратиш жараёнига тўсқинлик қилади. Иккинчи ҳолатда эса азот сув буғининг инфрақизил нурланишни ушлаб қолиш қобилиятини кучайтириб, иссиқхона эффектини янада жадаллаштиради.
Тадқиқот шуни кўрсатдики, атмосферадаги карбонат ангидрид миқдори бу жараёнларнинг қайси бири устунлик қилишини белгилайди. Агар КО2 кам бўлса, азот маълум бир нуқтадан сўнг планетани совутиши мумкин, аммо КО2 кўп бўлган муҳитда азот исиниш жараёнини тўхтовсиз кучайтиради.
Ушбу кашфиёт Жамес Вебб каби космик телескоплар ёрдамида олинадиган маълумотларни таҳлил қилишда муҳим аҳамият касб этади. Эндиликда астрономлар экзопланеталарнинг яшашга яроқлилигини баҳолашда азотнинг босимини ҳам ҳисобга олишлари шарт, акс ҳолда иқлимий хулосалар нотўғри бўлиши мумкин.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
