Олимлар Нептун йўлдоши Нереиданинг келиб чиқишини қайта кўриб чиқишди. Катта кашфиётдан 70 йилдан кўпроқ вақт ўтгач, янги маълумотлар шуни кўрсатмоқдаки, у илгари тахмин қилинганидек Койпер белбоғидан тутилган объект эмас, балки сайёранинг "ўз" йўлдоши бўлиши эҳтимоли юқори. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.
Нереида 1949-йилда астроном Жерард Койпер томонидан кашф этилган эди. Ўшанда олим ушбу объект Нептун тизимининг ғайритабиий тузилишини тушунишда калит бўлиши мумкинлигини тахмин қилган. Бироқ ўн йиллар давомида бошқа бир назария устунлик қилди: Нептун Тритонни ва у билан бирга бошқа жисмларни, жумладан Нереидани ҳам ўзига бўйсундирган деб ҳисобланарди.
Тритоннинг тутилиши Нептун тизимида тартибсизлик келтириб чиқариши керак эди. Ҳисоб-китобларга кўра, сайёранинг аксарият асл йўлдошлари ўша пайтда парчаланган ёки тизимдан улоқтириб ташланган бўлиши лозим. Айнан шу сабабли Нереиданинг чўзиқ ва беқарор орбитаси уни тутилган объектлар қаторига қўшишга асос бўлиб келаётган эди.
Бироқ Жамес Вебб телескопи ёрдамида ўтказилган янги кузатувлар манзарани бутунлай ўзгартирди. Таҳлиллар Нереиданинг Койпер белбоғидаги объектлардан сезиларли даражада фарқ қилишини кўрсатди. У сув музига бойроқ, юқори албедога эга (ёрқинроқ) ва ўзига хос органик бирикмаларни сақламайди. Бу хусусиятлар унинг чекка ҳудудларда эмас, балки Нептун яқинида шаклланганидан далолат беради.
Компьютер моделлари Нереида Тритон тутилиши жараёнида омон қолган бўлиши мумкинлигини тасдиқлади: у йўқ бўлиб кетиш ўрнига, ҳозирги кунга қадар сақланиб қолган жуда чўзиқ орбитага улоқтирилган. Агар бу хулосалар тасдиқланса, Нереида сайёра тизимидаги катастрофик ўзгаришлардан омон чиққан ноёб йўлдошга айланади.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
