АҚШнинг янги гипертовушли ракетаси ҳаво мудофааси тизимларини қандай айланиб ўтади?

АҚШ Ҳарбий-ҳаво кучлари Австралия Қироллик ҲҲК билан ҳамкорликда янги авлод гипертовушли қанотли ракетаси ҳисобланган HACM (Hypersonic Attack Cruise Missile) лойиҳаси бўйича илк муваффақиятли парвоз синовини ўтказди. Бу ҳақда нуфузли ҳарбий нашр The War Zone АҚШ ҳарбий мутасаддиларига таянган ҳолда хабар тарқатди.

АҚШ ҲҲК расмий вакилининг таъкидлашича, ушбу синов узоқ масофадаги нишонларга юқори аниқликда ва даф этиб бўлмас тезликда зарба бериш имкониятларини такомиллаштириш дастури доирасида амалга оширилган.

Вумера полигонидаги махфий учириш

Расмий ҳарбий маълумотларда ракетани ташлаган самолёт русуми ва полигон номи очиқланмаган бўлса-да, The War Zone нашрига кўра, тарихий синов Австралиядаги машҳур Woomera Test Range ҳарбий-тажриба майдонида бўлиб ўтган:

• Ҳаводан учириш: Австралия ҲҲК самолёти махсус ажратилган ҳаво кенглигида HACM синов нусхасини белгиланган баландликда ҳавога ташлаган;

• Маълумотлар йиғими: Парвоз давомида ракетанинг аэродинамикаси, гипертовуш тезлигидаги муҳитга чиқиши ва агрегатларнинг барқарор ишлаши бўйича энг муҳим телеметрик кўрсаткичлар муваффақиятли ёзиб олинган.

7 Мах тезлик ва ихчамлик: HACM техник имкониятлари

HACM ракетасининг аниқ техник характеристикалари тўлиқ махфийлаштирилган. Шунга қарамай, очиқ ҳарбий манбалардаги маълумотлар унинг ўта хавфли хусусиятларини ошкор қилмоқда:

• Икки босқичли гипертовуш тизими: Ракета қаттиқ ёқилғили тезлаткич (бошланғич блок) ҳамда мустақил гипертовушли тўғри оқимли ҳаво-реактив двигатели билан жиҳозланган жанговар учиш қисмидан иборат;

• Тезлик ва манёвр: Қурол тахминан 7 Мах тезликка (товуш тезлигидан 7 баробар юқори) эриша олади. Тез ҳаракатланувчи планёр баландлик ва йўналиш бўйича кескин манёврлар қилиш қобилиятига эга бўлиб, бу уни замонавий ракетага қарши мудофаа (РҚМ) радарлари учун амалда пайқаб бўлмас даражага келтиради;

• Ҳаракат радиуси: Ракетанинг лойиҳавий зарба масофаси 500 километрни ташкил этади;

• Қирувчилар учун ихчам ўлчам: Оғир ва йирик гипертовушли мажмуалардан фарқли ўлароқ, HACM ихчам ўлчамларга эга. Шу сабабли ундан нафақат стратегик бомбардимончилар, балки тактик қирувчилар — асосий ташувчи бўлмиш F-15E Strike Eagle ва денгиз авиациясининг F/A-18F Super Hornet самолётлари ҳам фойдаланиши мумкин.

Кечикишлар ва оммавий ишлаб чиқариш муддати

Лойиҳа техник жиҳатдан мураккаб бўлгани сабабли уни синовдан ўтказиш бир неча бор кечиктирилган эди. Дастлаб синовлар 2024 йилга режалаштирилган бўлса-да, муддат аввал 2025 йилга, сўнгра 2026 йилга қолдирилган эди.

Австралиядаги илк муваффақиятли учиришдан сўнг, АҚШ Мудофаа вазирлиги дастурнинг кейинги босқичига ўтмоқда. АҚШ ҲҲК мақсади — 2027 йилнинг охирига қадар HACM гипертовушли қанотли ракеталарини камида кичик серияларда оммавий ишлаб чиқаришга киришиш ва уларни жанговар навбатчиликка топширишдан иборат.