Сунъий интеллект Наполеон даврининг сирли шифрини ечди

ixbt.com маълумотига кўра, замонавий сунъий интеллект модели 217 йил давомида очилмай келган тарихий сирни фош этди. ГПТ-6 Astra деб номланган тизим Наполеон Бонапарт даврига оид махфий француз доирасидаги мураккаб шифрни атиги олти соат ичида тўлиқ мутолаа қилиб чиқди ва унинг мазмунини тиклади. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Гап 1809 йилнинг баҳорида — Австрия бостириб киришидан тахминан икки ҳафта олдин француз саркардаси Огюст де Мармонга йўлланган махфий хат ҳақида бормоқда. Мазкур ҳужжат Крйптиана тадқиқот лойиҳасининг узоқ йиллар давомида очилмаган архив сақланмаларидан жой олган эди. Хат бир қатор оддий французча матн ҳамда рақамлар, ҳарфлар ва махсус белгилар комбинациясидан иборат 24 қатордан ташкил топган.

Тажриба тафсилотларини тадқиқотчи Картер Чёрч ошкор қилди. Унинг сўзларига кўра, ГПТ-6 Astra тизимига ҳужжатнинг фотосурати ва битта махсус буйруқ (промпт) берилган холос. Шундан сўнг нейротармоқ олти соат мобайнида мустақил равишда қўлёзмадаги 1300 га яқин белгини таниб чиқди, тарихий манбалардан қисман шифрлаш калитини топди.

Тарихий контекст ва автоматлаштирилган таҳлил

Қолган белгиларни тиклаш учун сунъий интеллект математик оптималлаштириш усули бўлган имитация усулининг ўз алгоритмини ёзиб ишга туширди. Криптоанализ жараёнида модел ўша даврдаги бошқа ёзишмаларни ҳам ўрганиб, олинган маълумотларни тарихий контекст билан таққослади. Шуниси эътиборлики, иш давомида сунъий интеллект ҳужжатнинг ўзидаги санада тахминий хатолик борлигини ҳам аниқлаган.

Мутахассисларнинг таъкидлашича, ушбу шифр замонавий криптографик талаблар бўйича ўта мураккаб ҳисобланмайди. Бироқ тажрибанинг асосий аҳамияти жараённинг тўлиқ автономлигида намоён бўлди. Битта тизим кетма-кет равишда қадимий қўлёзмани аниқлаш, тарихий маълумотларни қидириш, криптоанализ ўтказиш, дастурий код ёзиш ва давр контекстини ҳисобга олган ҳолда натижани текшириш ишларини муваффақиятли бажарди.

Тарихдаги янги саҳифа

Мазкур шифрланган маълумотни очиш орқали 1865 йилда нашр этилган Наполеон хотираларида чала қолган буйруқ парчаси ҳам тикланди. Наполеон асарида маршални «бир ҳовуч...» тўхтатиб қўлмаслиги кераклиги айтиб ўтилган бўлса, сирли доирада бу ибора «...тўда оломон» сўзлари билан давом этиши маълум бўлди.

Эксперимент муваффақиятли якунлангач, Крйптиана лойиҳаси эксперти Сатоси Томокиё олинган натижанинг тўғрилигини тан олди. Шундан сўнг тарихий ҳужжат расман ечилган ва очилган архивлар тоифасига ўтказилди. Бу каби технологияларнинг қўлланиши келгусида инсоният тарихидаги очилмаган сирларни топишда муҳим қадам бўлиши кутилмоқда.