Қуёшдаги энг кучли чақнашни у бошланишидан аввал «кўриш»га муваффақ бўлинди
Ню-Жерси технология институти тадқиқотчилари Қуёш фаоллигини прогноз қилиш соҳасида улкан ютуққа эришганликларини маълум қилишди. Олимлар тарихда илк бор ўта кучли чақнашнинг илк белгиларини у содир бўлишидан бир неча соат олдин аниқлашга муваффақ бўлишди. Бу кашфиёт коинот об-ҳавосини башорат қилиш ва Ер юзидаги технологик инфратузилмани ҳимоя қилишда янги даврни очиши мумкин. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.
Тадқиқот объекти сифатида 2024-йил 3-октябрда юз берган Х9 синфидаги чақнаш танлаб олинди. Маълумот учун, Х даражасидаги ҳодисалар Қуёшдаги энг кучли портлашлар ҳисобланиб, улар радиоалоқада узилишлар келтириб чиқариши, сунъий йўлдошлар ишига салбий таъсир кўрсатиши ва Ерда кучли геомагнит бўронларини уйғотиши билан хавфлидир.
Ушбу илмий муваффақиятда NASA агентлигининг ИРИС космик аппарати ҳал қилувчи рол ўйнади. Чақнашга тайёргарлик кўрилаётган паллада қурилма Қуёш юзасидаги фаол ҳудудни синчковлик билан кузатаётган эди. Натижада олимлар ҳодиса бошланишидан олдин қарийб беш соатлик узлуксиз кузатув маълумотларига эга бўлишди. ixbt.com хабарига кўра, таҳлиллар чақнашдан уч соат олдин фаол ҳудудда сезиларли ўзгаришлар бошланганини кўрсатган.
Чақнашдан олдинги сирли сигналлар
Олимлар нурланиш ёрқинлигининг ортиши, плазма ҳаракати тезлашиши ва турбулентликнинг кучайишини қайд этишди. Энг қизиқарлиси, тадқиқотчилар ғайритабиий даврий тебранишларни аниқлашган. Айрим сигналлар ҳар 7–10 дақиқада, бошқалари эса ҳар 18–21 дақиқада такрорланиб турган. Бу сигналларнинг барчаси қарама-қарши йўналтирилган магнит майдонлари тўқнашган нуқтада — келажакдаги чақнаш энергияси тўпланадиган жойда кузатилган.Тадқиқот раҳбари Луис Сейфритснинг сўзларига кўра, энг кутилмаган натижа ушбу белгиларнинг қанчалик эрта пайдо бўлгани ва узоқ вақт давом этганидир. Аввалари бундай жараёнларни фақат бўлак-бўлак ҳолда кузатиш имкони бўлган. Айниқса, портлашдан 15–20 дақиқа олдин плазма турбулентлиги кескин ортиб, моддаларнинг ташқарига отилиб чиқиши фаоллашган. Айнан шу паллада улкан магнит энергиясининг ажралиб чиқиш жараёни ишга тушиши тахмин қилинмоқда.
Келажакдаги хавфсизлик учун муҳим қадам
Ҳозирча ушбу хулосалар фақат битта ҳодиса таҳлилига асосланган. Олимлар гипотезани тасдиқлаш учун бошқа йирик Қуёш чақнашлари ҳақидаги маълумотларни ҳам ўрганиб чиқишлари лозим. Агар ушбу қонуният ўз тасдиғини топса, келажакда Қуёш бўронлари ҳақида эрта огоҳлантириш тизимларини яратиш имконияти туғилади.Коинот об-ҳавосини аниқроқ башорат қилиш қуйидаги йўналишларда ҳаётий аҳамиятга эга:
- Орбитал сунъий йўлдошлар ва алоқа тизимларини ҳимоя қилиш;
- Энергетика инфратузилмасини кутилмаган кучланишлардан асраш;
- Авиация ва навигация хизматлари хавфсизлигини таъминлаш;
- Космонавтларнинг очиқ коинотдаги фаолиятини режалаштириш.
Изоҳлар 0
…