Android тизимида хавфсизлик инқилоби: Google илова яратувчиларини текширишни бошлайди

Google компанияси Android операцион тизими фойдаланувчиларини киберҳужумлар ва зарарли дастурлардан ҳимоя қилиш мақсадида илова ишлаб чиқувчилар учун мажбурий верификация тизимини жорий этиш муддатларини эълон қилди. Ушбу ташаббус смартфонларга учинчи томон манбаларидан шубҳали дастурларни ўрнатиш жараёнини тубдан ўзгартириб, тизим хавфсизлигини янги босқичга олиб чиқиши кутилмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

ixbt.com маълумотига кўра, янги қоидалар биринчи навбатда фойдаланувчиларни номаълум манбалардан юклаб олинадиган хавфли иловалардан ҳимоя қилишга қаратилган. Аввалроқ Google текширилмаган дастурчиларнинг маҳсулотларини ўрнатишдан олдин фойдаланувчиларни 24 соат кутишга мажбур қиладиган тартибни эълон қилган эди. Эндиликда эса ушбу жараён янада тизимли кўриниш олади.

Ислоҳотлар босқичи ва муддатлари

Янги тизимни жорий этиш бир неча босқичда амалга оширилади. 2026-йилнинг июн ойидан бошлаб Android қурилмаларида илованинг рўйхатдан ўтган ишлаб чиқувчига тегишли эканлигини текширувчи махсус хизмат ишга тушади. Ушбу янгиланиш Google тизим янгиланишлари орқали автоматик тарзда смартфонларга юкланади, бироқ дастлабки ойларда иловаларни ўрнатиш жараёнига сезиларли таъсир кўрсатмайди.

Асосий ўзгаришлар 2026-йил 30-сентябрдан кучга киради. Дастлабки босқичда верификация талаблари Бразилия, Индонезия, Сингапур ва Таиланд каби давлатларда жорий этилади. Шунингдек, ушбу талаблар нафақат Google Play, балки Samsung Galaxy Сторе, Xiaomi ГетАппс, Honor Апп Маркет, Oppo Апп Маркет ҳамда В-иво В-Appstore каби йирик дўконлар орқали тарқатиладиган иловаларга ҳам тааллуқли бўлади.

Талабалар ва ҳаваскорлар учун имкониятлар

Google янги қоидаларни жорий этишда ёш дастурчилар ва ҳаваскорларни ҳам унутгани йўқ. Компания "чекланган тарқатиш ҳисоб қайдномаси" (лимитед дистрибутион аккоунт) деб номланган янги турдаги аккаунтларни тақдим этади. Бу турдаги ҳисоб қайдномалари талабалар ва эндигина ўрганаётганлар учун мўлжалланган бўлиб, уларга давлат томонидан берилган шахсни тасдиқловчи ҳужжатларсиз ҳам ўз иловаларини 20 тагача қурилмага бепул тарқатиш имконини беради. Бундай аккаунтларга кириш имконияти жорий йилнинг июль ойидан очилади.

Тажрибали фойдаланувчилар учун эса Google "кенгайтирилган оқим" (адвансед флов) тартибини сақлаб қолади. Бу тартиб орқали текширилмаган манбалардан илова ўрнатиш имконияти қолади, бироқ тизим қўшимча хавфсизлик текширувларини амалга оширади. Бу фирибгарликнинг олдини олиш билан бирга, Android тизимининг очиқлик тамойилини сақлаб қолишга хизмат қилади.

Глобал миқёсда ушбу янгилик 2027-йилда барча сертификатланган Android қурилмаларига татбиқ этилиши режалаштирилган. Бу Ўзбекистондаги фойдаланувчилар учун ҳам иловалар хавфсизлигини кафолатлашда муҳим қадам бўлади. Натижада, фойдаланувчилар ўз смартфонларига ўрнатаётган ҳар бир дастур аниқ бир шахс ёки компания томонидан масъулият билан яратилганига ишонч ҳосил қилишлари мумкин бўлади.