Сунъий интелект муҳандисларни ишсиз қолдирадими: Янги тадқиқот кутилмаган натижани кўрсатди

Сўнгги вақтларда сунъий интеллект (AI) технологияларининг жадал ривожланиши кўплаб касб эгалари, айниқса, дастурчилар орасида жиддий хавотир уйғотмоқда. Кўпчилик AI код ёзишни ўрганиб, муҳандислар ўрнини эгаллашини башорат қилган эди. Бироқ, сўнгги статистик маълумотлар бу тахминлар амалиётда ўзини оқламаётганини, аксинча, муҳандислик касби барча соҳалар ичида энг чидамли бўлиб чиқаётганини кўрсатмоқда. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

SignalФире венчур компанияси томонидан ўтказилган кенг кўламли тадқиқот натижалари шуни кўрсатадики, 2025-йилда муҳандислик йўналиши бўйича ишга қабул қилиш кўрсаткичлари бошқа соҳаларга қараганда анча барқарор қолган. Тадқиқотчилар 80 миллиондан ортиқ компаниядаги миллионлаб ходимларнинг карьера йўлини таҳлил қилиб, кутилмаган хулосага келишди: AI муҳандисларни сиқиб чиқармаяпти, балки уларга бўлган талабни янада оширмоқда.

Катта технологик компаниялардаги вазият

Гарчи йирик технологик гигантларда умумий ишга қабул қилиш ҳажми 2019-йилга нисбатан 25 фоизга камайган бўлса-да, муҳандислик лавозимлари учун бу кўрсаткич атиги 11 фоизга тушган. SignalФире маълумотларига кўра, дунёнинг энг йирик 12 та технологик компанияси (Теч Мажорс), жумладан Алпҳабет, Meta, Apple, Amazon, Microsoft, NVIDIA ва Tesla каби гигантларда 2025-йилда жами ишга олинган ходимларнинг 55 фоизини айнан муҳандислар ташкил этган.

Таққослаш учун, 2019-йилда бу кўрсаткич 46 фоизга тенг эди. Бу шуни англатадики, компаниялар иқтисодий қийинчиликлар ва штатларни қисқартириш даврида ҳам айнан техник мутахассисларни сақлаб қолишга ва янгиларини жалб қилишга кўпроқ урғу бермоқда. Стартуп лойиҳаларда эса вазият янада ижобий — янги ташкил этилган компаниялар 2019-йилга қараганда 7 фоиз кўпроқ муҳандисни ишга ёллаган.

Нега башоратлар амалга ошмади?

Чалленгер, Грай & Чристмас консалтинг фирмаси май ойидаги ишдан бўшатишларнинг асосий сабаби сифатида АИни кўрсатган эди. Назарий жиҳатдан, AI воситалари код ёзиш жараёнини тезлаштиргани сабабли, бир муҳандис илгари бир неча киши бажарган ишни қила олиши керак эди. Аммо амалиётда бу технологиялар инсон меҳнатини алмаштиришдан кўра, мураккаброқ вазифаларни ҳал қилиш учун қўшимча воситага айланди.

SignalФире тадқиқот бўлими раҳбари Ашер Бантоккнинг таъкидлашича, агар AI ҳақиқатан ҳам муҳандислар ўрнини боса олганида, ҳозирги қисқартиришлар даврида биринчи навбатда айнан муҳандислик штатлари кескин камайган бўлар эди. Бироқ, рақамлар бунинг аксини исботламоқда. Ҳозирда муҳандислар сони бошқа барча функционал йўналишларга қараганда тезроқ ўсмоқда.

Ҳатто сунъий интеллект соҳасидаги етакчи компаниялардан бири Anthropic раҳбари Dario Amodei ўтган йили AI беш йил ичида оқ ёқалилар иш ўринларининг ярмини йўқ қилиши мумкинлиги ҳақида огоҳлантирган бўлса-да, компаниянинг иқтисодиёт бўлими раҳбари Петер МкКрорй ҳозирча меҳнат бозорида АИнинг салбий таъсири сезилмаётганини тан олди. Ўзбекистон бозорида ҳам юқори малакали дастурчиларга бўлган талаб сақланиб қолаётгани глобал тенденциянинг бир қисмидир.