Elon Muskнинг сирли «учар ликопчаси» илк бор коинотдан Ерга қайтди

Илон Маск асос солган SpaceX компанияси коинот технологиялари соҳасида навбатдаги муҳим қадамни ташлади. Тинч океани сувларидан Шаннон кемаси ёрдамида SpaceX компаниясининг Старфалл деб номланган янги ва сирли аппарати чиқариб олинди. Ташқи кўриниши сабабли кўпчиликнинг диққатини тортган ушбу қурилма Лонг-Беач портига муваффақиятли етказилди. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Старфалл лойиҳаси SpaceX томонидан ишлаб чиқилган диск шаклидаги қайта фойдаланиладиган капсула бўлиб, у ўзининг ноодатий дизайни билан ажралиб туради. Қурилманинг диаметри 3,1 метрни, баландлиги эса атиги 0,75 метрни ташкил этади. Оммага тақдим этилган суратларда аппарат қизиқувчан кўзлардан ҳимоя қилувчи махсус тент билан ўраб қўйилганини кўриш мумкин.

Техник хусусиятлар ва миссия мақсади

ixbt.com маълумотига кўра, мазкур аппарат 2026-йилнинг 23-июн куни Флорида штатидаги СЛК-40 майдонидан Falcon 9 ракета-ташувчиси ёрдамида орбитага учирилган эди. Старфалл қурилмасининг пастки қисми, яни иссиқликдан ҳимоя қилувчи экрани углерод толасидан ишланган бўлиб, у юқори ҳароратга чидамли материал билан қопланган. Шунингдек, унинг таркибида юқори босимли иккита баллон (КОПВ) ва сиқилган газли ёрдамчи баллонлар мавжуд.

Ушбу иссиқлик қалқонининг оғирлиги тахминан 700 килограммни ташкил қилади. Миссия давомида атмосферага кириш жараёнида иссиқлик экрани ва юқори пластинка бир-биридан ажралади. Бу SpaceX учун коинотдан юкларни қайтариш тизимини синовдан ўтказишдаги биринчи намойиш миссияси ҳисобланади.

Старфалл лойиҳасининг асосий вазифаси орбитадан Ерга 1000 килограммгача бўлган фойдали юкни хавфсиз етказиб беришдан иборат. Ҳозирча SpaceX мутахассислари миссиянинг якуний натижалари ва олинган маълумотлар ҳақида батафсил ҳисобот беришмади, бироқ аппаратнинг бутун ҳолда қайтиб келиши муваффақиятли қадам сифатида баҳоланмоқда.

Ушбу янгилик Ўзбекистон каби коинот тадқиқотларига қизиқиши ортиб бораётган мамлакатлар учун ҳам аҳамиятли. Арзон ва ишончли юк етказиб бериш тизимлари келажакда коинотдаги илмий лабораториялардан олинган намуналар ёки ишлаб чиқарилган маҳсулотларни Ерга тезкор қайтариш имконини беради. Бу эса хусусий космонавтика соҳасида янги даврни бошлаб бериши кутилмоқда.