Арктурус стартапи электр тармоқларидаги йўқотишларни икки бараварга қисқартирмоқчи

Дунё бўйлаб электр энергиясига бўлган талаб кескин ортиб бораётган бир шароитда, АҚШнинг Арктурус стартапи энергетика соҳасида инқилобий ечимни таклиф қилмоқда. Компания лазер технологияси ёрдамида мис ва алюминий таркибига углерод наноматериалларини киритиш орқали ўтказгичларнинг самарадорлигини оширишга муваффақ бўлди. Бу ихтиро электр тармоқларидаги иссиқлик йўқотишларини икки бараварга камайтириш имконини беради. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

Ҳозирги вақтда сунъий интеллект (AI) технологияларининг ривожланиши ва барча соҳаларнинг электрификациялашуви мавжуд энергия тизимларига мисли кўрилмаган босим ўтказмоқда. TechCrunch нашрига берган интервюсида Арктурус асосчиси ва раҳбари Амир Машалнинг таъкидлашича, анъанавий мис ўтказгичлар қизиган сари ўтказувчанлик хусусиятини йўқотади ва кўпроқ энергияни иссиқлик сифатида ҳавога сарфлайди. Янги технология айнан шу муаммони ҳал қилишга қаратилган.

Наноматериаллар ва энергия самарадорлиги

Арктурус томонидан ишлаб чиқилган материал анъанавий миснинг ўрнини тўлиқ боса олади, бироқ у анча юқори самарадорликка эга. Агар ушбу материал бутун электр тармоғи бўйлаб жорий этилса, бу умумий энергия ҳажмини ўртача 3 фоизга, энг юқори юклама вақтларида эса 10 фоизгача ошириш имконини беради. Бу кўрсаткич АҚШ каби йирик давлатнинг бир йиллик энергия истеъмоли ўсишига тенгдир.

Компания раҳбари Машал Калифорниядаги гаражида ушбу материални такомиллаштириш устида узоқ вақт ишлади. Ҳозирда у тажриба тариқасида бир неча сантиметрли сим ишлаб чиқаришга эришган. Янги технологиянинг энг катта афзаллиги шундаки, у мавжуд тизимларни қайта лойиҳалашни талаб қилмайди. Бу "тайёр алмаштириш" (дроп-ин реплацемент) ечими бўлиб, мутахассислар уни одатдаги мис симлар каби ишлатишлари мумкин.

Сармоялар ва келажак режалари

Арктурус лойиҳаси йирик инвесторлар эътиборини тортишга улгурди. Компания Инитиализед Капитал бошчилигидаги уруғлик (сеед) босқичида 8 миллион доллар инвестиция жалб қилди. Сармоядорлар орасида Toyota Вентурес ва Bill Gates томонидан асос солинган Бреактроугҳ Энергй Дисковерй жамғармаси ҳам бор. Ушбу маблағлар ишлаб чиқаришни кенгайтириш ва материални ўнлаб метрли ўтказгичлар кўринишида синовдан ўтказишга сарфланади.

Дастлабки босқичда янги материал қуйидаги соҳаларда қўлланилиши кутилмоқда:

• Дронлар ва робототехника тизимлари;
• Маълумотлар марказлари (Дата сентерс);
• Электр двигателларининг чулғамлари;
• Электр тақсимлаш ускуналаридаги шиналар.

Тадқиқотларга кўра, 2050-йилга бориб инсоният тарих давомида қазиб олинганидан кўра кўпроқ мисга эҳтиёж сезади. Арктурус таклиф қилаётган ечим нафақат ресурсларни тежаш, балки глобал энергия инқирозининг олдини олишда муҳим қадам бўлиши мумкин. Ўзбекистон каби энергия тизимини модернизация қилаётган давлатлар учун ҳам бундай технологиялар келажакда тармоқдаги йўқотишларни камайтиришда катта аҳамият касб этади.