Микромобиллик гиганти Лиме биржага чиқди: IPO орқали 167 миллион доллар жалб қилинди

Электр скутерлар ва велосипедлар ижараси бўйича дунёдаги етакчи компаниялардан бири бўлган Лиме узоқ кутилган IPO (акцияларни оммавий жойлаштириш) жараёнини якунлади. Тўққиз йиллик фаолиятидан сўнг, компания Nasdaq биржасида ўз акцияларини сотувга чиқариб, инвесторлардан 167 миллион доллар миқдорида сармоя жалб қилишга муваффақ бўлди. Бу қадам нафақат компания, балки бутун микромобиллик бозори учун муҳим бурилиш нуқтаси ҳисобланади. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

ixbt.com маълумотларига кўра, Uber томонидан қўллаб-қувватланадиган Лиме компанияси ҳар бири 25 доллардан бўлган 6,68 миллион дона акциясини сотди. Бу нарх аввалдан белгиланган 24-26 долларлик диапазоннинг ўртача кўрсаткичи бўлиб, инвесторларнинг компанияга бўлган ишончи барқарор эканини кўрсатади. Чоршанба кунидан бошлаб акциялар "ЛИМE" тикери остида савдога чиқарилиши кутилмоқда.

Лиме бир неча йиллардан бери очиқ бозорга чиқишни режалаштириб келаётган эди. 2021-йилда 523 миллион долларлик инвестиция жалб қилинганидан сўнг, компания бош директори Уэйн Тинг 2022-йилда IPO ўтказиш нияти борлигини маълум қилган. Бироқ, бозор конъюнктураси ва иқтисодий ўзгаришлар сабабли бу жараён бир неча бор ортга сурилди. Ҳозирги IPO натижасида компаниянинг умумий қиймати қарийб 1,66 миллиард долларга баҳоланмоқда.

Молиявий мажбуриятлар ва бозор босими

Мазкур сармоялар Лиме учун айни муддао бўлди, чунки компания жиддий молиявий босим остида қолган. Май ойида тақдим этилган ҳисоботларда компания ўз фаолиятини давом эттира олиши борасида шубҳалар борлигини тан олган эди. Ҳозирда Лиме қарийб 1 миллиард долларлик қарздорликка эга бўлиб, унинг ярмидан кўпроғи айнан жорий йил якунига қадар тўланиши лозим. IPOдан тушган маблағлар айнан шу мажбуриятларни ёпишга йўналтирилади.

Микромобиллик соҳаси сўнгги йилларда жуда шафқатсиз рақобат ва молиявий қийинчиликларга бой бўлди. Масалан, Лименинг асосий рақобатчиларидан бири бўлган Бирд компанияси биржага чиққанидан сўнг банкротлик ҳақида ариза беришга мажбур бўлди. Бошқа компаниялар эса ё бирлашишга (Тиер ва Дотт каби), ё бозорни бутунлай тарк этишга мажбур бўлишди. Бундай шароитда Лименинг тириб қолиши ва ўсишда давом этиши соҳа экспертлари томонидан юқори баҳоланмоқда.

Компаниянинг молиявий кўрсаткичлари сўнгги йилларда ижобий томонга ўзгарганини кўриш мумкин. Лиме 2023-йилда 521 миллион доллар, 2024-йилда 686,6 миллион доллар, ўтган йили эса 886,7 миллион доллар даромад кўрган. Зарарлар миқдори ҳам сезиларли даражада камайган: 2023-йилдаги 122,3 миллион долларлик зарар 2024-йилда 33,9 миллион долларгача қисқарган, гарчи 2025-йилда бу кўрсаткич яна 59,3 миллион долларга бироз кўтарилган бўлса-да.

Глобал кенгайиш ва Uber билан ҳамкорлик

Лиме муваффақиятининг асосий омилларидан бири унинг глобал миқёсда кенгайишидир. Бугунги кунда компания дунёнинг 29 мамлакатидаги 230 та шаҳарда ўз хизматларини таклиф этмоқда. Бу Ўзбекистон каби ривожланаётган бозорлар учун ҳам қизиқарли тажриба бўлиши мумкин, чунки пойтахт Тошкентда ҳам сўнгги йилларда скутерлар ижараси оммалашиб бормоқда.

Шуни ҳам таъкидлаш жоизки, Лиме фаолияти кўп жиҳатдан Uber платформасига боғлиқ. Uber компанияси Лиме акцияларининг 24 фоизига эгалик қилади ва ўтган йили Лиме даромадларининг 14 фоизидан ортиғи айнан Uber иловаси орқали амалга оширилган буюртмалар ҳисобига шаклланган. Бу ҳамкорлик Лиме учун янги фойдаланувчиларни жалб қилишда энг муҳим канал бўлиб қолмоқда.