Пегасус можароси: Жосуслик дастурини текшираётган сиёсатчининг ўзи киберҳужумга учради
Европа Иттифоқида шов-шувли жосуслик можароси янги босқичга чиқди. Пегасус дастуридан ноқонуний фойдаланиш ҳолатларини ўрганаётган махсус қўмита аъзоси, грециялик журналист ва собиқ сиёсатчи Стелиос Коулоглоунинг телефони айнан ушбу жосуслик дастури орқали бузиб кирилгани маълум бўлди. Бу воқеа ҳукуматларнинг ўз танқидчиларига қарши рақамли қуроллардан фойдаланиши борасидаги хавотирларни янада кучайтирди. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.
Торонто университетининг Те Citiзен Лаб лабораторияси тадқиқотчилари Коулоглоунинг қурилмаси 2022 ва 2023-йиллар давомида бир неча бор нишонга олинганини тасдиқлашди. Бу Европарламентнинг ПEГА қўмитаси аъзоси очиқчасига киберҳужум қурбони бўлгани билан боғлиқ илк ҳолатдир. Мазкур қўмита айнан Европа ҳукуматлари томонидан жосуслик дастурларининг суиистеъмол қилинишини текшириш учун ташкил этилган эди.
Зеро-кликк технологияси ва iPhone заифлиги
TechCrunch нашрининг хабар беришича, киберҳужум Apple компаниясининг iPhone смартфонларидаги хавфсизлик тизими заифлигидан фойдаланган ҳолда амалга оширилган. Мутахассисларнинг таъкидлашича, бу "зеро-кликк" (тугмани босмасдан амалга ошириладиган) ҳужум тури бўлиб, фойдаланувчидан ҳеч қандай шубҳали ҳаволага кириш ёки файлни юклаб олиш талаб этилмаган. Дастур смартфоннинг ақлли уй тизими (ҲомеКит) дастурий таъминотидаги хатолик орқали қурилмага кириб олган.Ҳужум натижасида хакерлар Коулоглоунинг шахсий ёзишмалари, жойлашув маълумотлари, фотосуратлари ва ҳатто микрофони орқали суҳбатларини тинглаш имкониятига эга бўлишган. Энг қизиғи, ҳужумлардан бири сиёсатчи шифохонада жарроҳлик амалиётини ўтаётган вақтга тўғри келган. Бу эса жосуслик дастури операторларига унинг соғлиғи ва шифохонадаги шахсий суҳбатларини ҳам назорат қилиш имконини берган бўлиши мумкин.
Сиёсий босим ва оқибатлар
Коулоглоу бу ҳодисани "ўта масъулиятсизлик" деб атади. Европалик бошқа қонун чиқарувчилар эса буни ҳуқуқ устуворлигига қилинган бевосита ҳужум сифатида баҳоламоқда. Ҳозирда Европа Комиссиясидан 27 та аъзо давлат ҳудудида жосуслик дастурларидан фойдаланишни қатъий чеклаш бўйича аниқ чоралар кўриш талаб қилинмоқда.Те Citiзен Лаб тадқиқотчилари ҳужум ортида айнан қайси давлат турганини очиқлашмади. Бироқ, ҳужумда фойдаланилган электрон почта манзили илгари Европадаги бошқа журналистларга қилинган ҳужумларда ҳам қўлланилгани аниқланган. Бу эса Пегасус дастурини ишлаб чиққан Исроилнинг НСО Груп компанияси ўз мижозига бир неча мамлакат ҳудудида жосуслик қилишга рухсат берганидан далолат беради.
Мазкур воқеа қуйидаги муҳим саволларни ўртага ташламоқда:
- Ҳукуматлар оғир жиноятларга қарши курашиш баҳонасида олинган технологиялардан нега ўз танқидчиларига қарши фойдаланмоқда?
- Халқаро даражада рақамли хавфсизликни таъминлаш учун қандай ҳуқуқий механизмлар зарур?
- Apple ва бошқа технологик гигантлар ўз фойдаланувчиларини давлат даражасидаги хакерлик ҳужумларидан қанчалик ҳимоя қила олади?
Изоҳлар 0
…