AMD Треадриппер иссиқлиги 19-асрга оид Стирлинг двигателини ҳаракатга келтирди

Замонавий юқори унумдорликка эга процессорлар нафақат мураккаб ҳисоб-китобларни амалга ошириш, балки сезиларли даражада иссиқлик энергияси ажратиш билан ҳам машҳур. Microsoft компаниясининг собиқ муҳандиси ва Windows тизими дастурчиларидан бири Дейв Пламмер (Даве В. Плуммер) ушбу иссиқликдан кутилмаган мақсадда фойдаланишга қарор қилди. У 32 ядроли AMD Треадриппер 3970Х процессори асосидаги тизим ажратаётган иссиқлик ёрдамида 19-асрда ихтиро қилинган Стирлинг двигателини ишга туширди. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Ўтказилган тажриба давомида миниатюра кўринишидаги Стирлинг двигатели тизим платасининг чипсет қисмига ўрнатилди. Ушбу қурилма компьютер ишлаши натижасида ҳосил бўладиган иссиқликни механик энергияга айлантириш хусусиятига эга. Тизим қизиши билан қурилма иссиқлик энергиясини қабул қилиб, поршенни ҳаракатга келтиради ва маховикни айлантира бошлайди. Бу жараён замонавий технологиялар ва икки асрлик муҳандислик ғоясининг ўзига хос уйғунлигини намойиш этди.

Стирлинг двигатели: Тарих ва замонавийлик

Стирлинг двигатели илк бор 1816-йилда патентланган бўлиб, у ташқи ёнув двигателлари сирасига киради. Бугунги кунда ушбу технология айрим энергетика ва саноат қурилмаларида қўлланилса-да, кундалик ҳаётда кўпинча физик жараёнларни намойиш этувчи ўқув қўлланмаси сифатида хизмат қилади. Пламмер эълон қилган видеода у дастлаб маховикни қўли билан айлантириб юборганини, шундан сўнг двигател фақат компьютердан чиқаётган иссиқлик ҳисобига мустақил равишда айланишда давом этганини кўриш мумкин.

ixbt.com маълумотига кўра, бундай митти двигател моделларини Amazon каби савдо платформаларидан тахминан 40 доллар атрофида сотиб олиш мумкин. Улар шунчалик сезгирки, ҳатто бир финжон иссиқ қаҳва ёки инсон кафтидан чиқадиган ҳарорат ёрдамида ҳам ишлай олади. AMD Треадриппер каби кучли процессорлар эса бундай қурилмалар учун етарли даражадаги барқарор иссиқлик манбаи бўлиб хизмат қилади.

Муҳандислик тажрибаси ва амалий аҳамият

Таъкидлаш жоизки, ушбу тажриба компьютерни совутишнинг янги усули сифатида эмас, балки кўпроқ қизиқарли илмий намойиш сифатида ўтказилган. Дейв Пламмер процессор ҳарорати қанчага тушгани ёки ушбу қурилма тизим унумдорлигига қандай таъсир кўрсатгани ҳақида аниқ рақамларни келтирмаган. Шунга қарамай, мазкур ҳолат компьютер техникасидан чиқадиган ортиқча энергияни қайта ишлаш масаласига эътиборни қаратади.

Ҳозирги вақтда маълумотларни қайта ишлаш марказлари ва кучли серверлар ажратадиган иссиқликни биноларни иситиш ёки сувни қиздиришга йўналтириш бўйича турли лойиҳалар мавжуд. Пламмернинг тажрибаси эса иссиқлик энергиясини механик ҳаракатга айлантиришнинг энг содда ва визуал кўринишини кўрсатиб берди. Бу каби ёндашувлар келажакда электрон қурилмаларнинг энергия самарадорлигини оширишда янги ғояларга туртки бўлиши мумкин.