Хитой коинот пойгасида етакчиликка интилмоқда: Янги сунъий йўлдош двигатели синовдан ўтди

Хитойлик муҳандислар коинот технологиялари соҳасида навбатдаги муҳим қадамни ташладилар. Мамлакатнинг энг йирик коммуникация, ҳарбий ва узоқ космик аппаратларини белгиланган орбиталарга тезроқ ва ишончлироқ олиб чиқиш имконини берувчи, рекорд даражадаги хизмат муддатига эга сунъий йўлдош двигатели муваффақиятли синовдан ўтказилди. Ушбу ишланма глобал космик саноатда Ғарб давлатлари билан рақобатни янги босқичга олиб чиқиши кутилмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Соут Чина Морнинг Пост нашрининг хабар беришича, Циандаги Хитой аэрокосмик двигател қурилмалари академияси томонидан ишлаб чиқилган модернизация қилинган двигател 750 ньютон тортиш кучига эга. Июн ойи охирида амалга оширилган илк парвоз давомида ушбу қурилма Коммуникатионс Течнологй Эхперимент Сателлите 26А сунъий йўлдошини Ер сатидан 35 800 километр баландликдаги орбитага олиб чиқиш учун 11 617 сония (тахминан 3,2 соат) давомида узлуксиз ишлади.

Ер устидаги лаборатория синовларида эса ушбу двигател ҳайратланарли натижа кўрсатиб, 14 соатдан ортиқ тўхтовсиз ишлашга бардош берди. Ваҳоланки, лойиҳалаштириш босқичида унинг максимал иш вақти 10 соат атрофида бўлиши тахмин қилинган эди. Бундай юқори чидамлиликка юқори ҳарорат ва оксидланишга чидамли янги турдаги ҳимоя қопламаси қўлланилиши натижасида эришилган.

Ғарбий рақобатчилар билан солиштирганда самарадорлик

Самарадорлик кўрсаткичлари бўйича Хитойнинг янги двигатели дунёнинг энг илғор намуналарига анча яқинлашиб қолди. Қурилманинг солиштирма импульси тахминан 320 сонияни ташкил этади. Таққослаш учун, Европанинг машҳур ЛEРОС-1Б двигатели 317 сония, АҚШнинг Р-42ДМ модели эса 327 сония атрофидаги кўрсаткичга эга. Бу эса Хитой технологияси аллақачон жаҳон стандартлари даражасида эканлигини англатади.

Мутахассисларнинг таъкидлашича, 750 Н тортиш кучига эга двигател оғир вазнли сунъий йўлдошларни орбитага чиқариш вақтини аввалги 400 Н қувватли Хитой двигателларига нисбатан 30 фоизга қисқартириш имконини беради. Бу нафақат вақтни тежаш, балки космик миссияларнинг иқтисодий самарадорлигини ошириш ва ёқилғи сарфини оптималлаштиришда ҳам муҳим рол ўйнайди.

Хитойлик олимлар ушбу ютуқ билан тўхтаб қолмоқчи эмаслар. Дастурнинг навбатдаги босқичи сифатида янада кучлироқ, яни 5000 Н тортиш кучига эга бўлган двигателларни яратиш режалаштирилган. Бундай улкан қувват йирик космик станциялар, орбитал шатакчилар ва узоқ масофали космик экспедициялар учун пойдевор бўлиб хизмат қилади.

Ушбу технологик ютуқ Ўзбекистон каби космик тадқиқотларга қизиқиш билдираётган ва сунъий йўлдош хизматларидан фойдаланадиган мамлакатлар учун ҳам аҳамиятли. Коинотга юк чиқариш таннархининг пасайиши ва технологияларнинг ишончлилиги ошиши келажакда минтақавий алоқа ва мониторинг лойиҳаларини амалга оширишни осонлаштириши мумкин.