Хитой Нейротехнологияларда инқилоб қилди: Илк бор беморга мия импланти ўрнатилди

Тиббиёт ва юқори технологиялар оламида муҳим бурилиш юз берди: Хитойда илк бор клиник синовлар доирасида эмас, балки бевосита шифокор кўрсатмасига биноан бемор миясига нейроимплант ўрнатилди. Шанхайдаги Фудан университети қошидаги Хуашан касалхонаси мутахассислари томонидан амалга оширилган ушбу операция инсон мияси ва компьютер ўртасидаги алоқани янги босқичга олиб чиқди. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Операция қилинган бемор бундан ўн йил аввал автоҳалокатга учраб, орқа мия жароҳатини олган эди. Ушбу бахтсиз ҳодиса оқибатида эркакнинг қўл панжалари ҳаракати чекланиб, ўз-ўзига хизмат кўрсатиш қобилиятини йўқотган. Хитойлик жарроҳлар унинг миясига НEО тизимини — танга катталигидаги инвазив нейроинтерфейсни муваффақиятли жойлаштиришди.

НEО тизими қандай ишлайди?

НEО қурилмаси мия сигналларини тўплаш ва уларни декодлаш (шифрлаш) функциясини бажаради. У инсоннинг ҳаракатланиш ниятини аниқлаб, мия ва ташқи қурилма ўртасида ахборот каналини яратади. Мазкур ҳолатда мия сигналлари махсус роботлаштирилган қўлқопга узатилади, бу эса беморга қўл функцияларини қисман тиклаш ва кундалик юмушларни бажариш имконини беради.

Шифокорларнинг маълум қилишича, операциядан кейин беморнинг ҳаётий кўрсаткичлари меъёрда, мия фаоллиги сигналлари эса барқарор ва юқори сифатга эга. Бу эса ўрнатилган чипнинг инсон организми билан муваффақиятли интеграциялашганидан далолат беради. Мазкур технология Elon Musk асос солган Neuralink лойиҳасига муносиб рақобатчи сифатида кўрилмоқда.

ixbt.com маълумотига кўра, ушбу лойиҳанинг ҳайратланарли жиҳати унинг қисқа вақт ичида амалиётга татбиқ этилганидир. Хитой Давлат тиббий маҳсулотлар назорати бошқармаси томонидан имплантга рухсат берилганидан сўнг, атиги тўрт ой ўтиб у реал беморда қўлланилди. Ҳозирда ушбу қурилма кенг фойдаланиш учун тасдиқланган ва ҳатто тиббий суғурта дастурларига киритилган.

Хитойнинг глобал мақсадлари

Хитой ҳукумати мия-компьютер интерфейслари (БСИ) саноатини ривожлантириш бўйича улкан режаларни белгилаб олган. 2027-йилга келиб мамлакатда бундай операциялар сонини кескин ошириш, 2030-йилга бориб эса ушбу маҳсулотларни серияли ишлаб чиқаришни йўлга қўйиш кўзда тутилган. Келажакда Хитой ушбу соҳада миллий даражадаги технологик кластер яратишни мақсад қилган.

Ушбу ютуқ нафақат фалаж бўлган беморлар учун умид чироғи, балки глобал технологик пойгада Хитойнинг етакчиликка интилаётганини кўрсатади. Агар аввал бундай технологиялар фақат лаборатория шароитида синовдан ўтказилган бўлса, эндиликда улар кундалик тиббий амалиётнинг бир қисмига айланмоқда.