SpaceX ракетаси Ойга бориб урилади: Ерликлар ноёб тўқнашувни кузатиши мумкин

Илон Маск асос солган SpaceX компаниясининг Falcon 9 ракетаси юқори поғонаси жорий йилнинг 5-август куни Ой юзаси билан тўқнашади. Ушбу ҳодиса нафақат астрономлар, балки коинот ишқибозлари учун ҳам муҳим воқеага айланади, чунки зарба натижасида ҳосил бўладиган жараёнларни Ердаги кучли телескоплар ёрдамида кузатиш имконияти мавжуд. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

ixbt.com нашрининг хабар беришича, тўқнашув Тошкент вақти билан соат 11:35 атрофида содир бўлиши кутилмоқда. Ракета бўлаги Ойнинг кўринадиган қисмидаги Эйнштейн кратери яқинига тушиши тахмин қилинмоқда. Бу эса Шимолий ва Жанубий Америка ҳудудидаги кузатувчиларга ушбу ноёб лаҳзани қайд этиш учун қулай шароит яратади.

2025-010D белгиси остидаги ушбу объект 2025-йил 15-январда коинотга учирилган Falcon 9 ракетасининг бир қисмидир. Ўшанда ракета Ойга Блуе Гҳост ва Ҳакуто-Р қўниш аппаратларини олиб чиққан эди. Ўз вазифасини бажарган юқори поғона коинотда қолиб, вақт ўтиши билан Ой орбитасига яқинлашган ва эндиликда унинг юзасига қулаши аниқ бўлди.

Тўқнашув тафсилотлари ва илмий аҳамияти

Ўлчами беш қаватли бинога тенг бўлган ушбу металл конструкция Ой юзасига тахминан 2,43 км/с тезликда бориб урилади. Олимларнинг ҳисоб-китобларига кўра, зарба 34 даражали бурчак остида амалга ошади. Тўқнашув натижасида Ой юзасида диаметри қарийб 17 метрга тенг бўлган янги кратер ҳосил бўлиши кутилмоқда.

Ушбу воқеа шунчаки тасодифий ҳалокат эмас, балки илм-фан учун қимматли маълумотлар манбаидир. Тўқнашув пайтида кўтариладиган улкан чанг булути мутахассисларга сунъий объектларнинг Ой тупроғи (реголит) билан ўзаро таъсирини ўрганишга ёрдам беради. Бу келажакдаги Ой миссиялари ва базалар қурилиши учун хавфсизлик чораларини ишлаб чиқишда қўл келади.

Шу билан бирга, мазкур ҳодиса халқаро ҳамжамиятда коинот чиқиндилари масаласини яна бир бор кун тартибига чиқарди. SpaceX каби хусусий компанияларнинг фаоллашуви натижасида Ер орбитаси ва унинг атрофидаги бўшлиқда назоратсиз объектлар кўпайиб бормоқда. Мутахассислар бундай тўқнашувларнинг кўпайиши келажакда бошқариладиган космик кемалар учун хавф туғдириши мумкинлигидан хавотирда.