SpaceX тарихий муваффақиятга эришди: Starship илк бор океанга юmsҳоқ қўнди

Илон Маск асос солган SpaceX компанияси ўзининг Starship ўта оғир ракета тизимининг 13-синов парвозини якунлади. Ушбу миссия дастур тарихидаги энг муваффақиятли босқичлардан бири бўлди, чунки кема ўз бутунлигини сақлаб қолган ҳолда Ҳинд океанига илк бор юmsҳоқ қўнишни амалга оширди. Бу натижа коинотни ўзлаштириш ва қайта фойдаланилувчи ракеталар технологиясида янги даврни очиб беради. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Парвоз 24-июль куни Техасдаги Starbase полигонидан амалга оширилди. Бу Starship V3 модификациясининг иккинчи синови бўлиб, кема ҳавога кўтарилганидан бир соат ўтиб ўз вазифасини бажарди. ixbt.com маълумотига кўра, кема сув юзасига тушганидан кейин ҳам маълум муддат сузиб юрган ва Ерга телеметрия маълумотларини узатишда давом этган. SpaceX вакили Ден Хуот ушбу воқеани "дастур тарихидаги энг юmsҳоқ қўниш" деб таърифлади.

Техник муаммолар ва янги ютуқлар

Гарчи миссия муваффақиятли деб баҳоланса-да, Super Heavy тезлатгичининг қайтиши пайтида кутилмаган техник носозликлар кузатилди. Режага кўра, тезликни пасайтириш учун 13 та Raptor двигатели баравар ишга тушиши керак эди. Бироқ, телеметрия маълумотларига кўра, уларнинг фақат 5 таси ишлаган. Натижада тезлатгич Мексика кўрфази сувларига белгиланганидан юқори тезликда келиб урилган.

Шунга қарамай, Starship кемасининг ўзи коинотда бир қатор муҳим операцияларни бажарди. Хусусан, парвоз давомида олтита Raptor двигателидан бири очиқ космосда қайта ўт олдирилди. Ушбу маневр келажакдаги орбитал миссиялар ва кемани Ерга хавфсиз қайтариш учун ҳаётий аҳамиятга эга ҳисобланади. Шунингдек, кема бортидаги янги авлод Starlink V3 сунъий йўлдошларини ажратиш тизими ҳам синовдан ўтказилди.

Иссиқлик ҳимояси ва келажак режалари

Кеманинг атмосферага кириш жараёни энг ҳаяжонли лаҳзалардан бири бўлди. Борт камералари кема корпусининг қизиган плазма билан ўралганини жонли эфирда намойиш этди. Starship иссиқлик ҳимоя қатлами бундай ўта юқори ҳароратга бардош бера олишини исботлади. Сувга қўнишдан олдин кема вертикал ҳолатга ўтиб, учта двигател ёрдамида тезликни пасайтирди.

Ушбу муваффақият SpaceX учун Марсга парвозларни амалга ошириш йўлидаги улкан қадамдир. Starship тизими тўлиқ қайта фойдаланишга мўлжалланган бўлиб, у коинотга юк етказиб бериш харажатларини кескин камайтириши кутилмоқда. Ўзбекистонлик технология ихлосмандлари учун ҳам ушбу янгилик муҳим, чунки Starlink тизимининг ривожланиши келажакда бутун дунё бўйлаб, жумладан, чекка ҳудудларда ҳам юқори тезликдаги интернетга уланиш имконини кенгайтиради.

SpaceX жамоаси эндиликда олинган маълумотларни таҳлил қилиб, кейинги парвозларда Super Heavy тезлатгичининг қўниш тизимини такомиллаштириш устида иш олиб боради. Навбатдаги синовларда нафақат океанга қўниш, балки тезлатгични махсус "Мечазилла" минораси ёрдамида ҳавода тутиб қолиш режалаштирилган.