Хитойда дунёдаги энг йирик гидротурбина ротори ўрнатилди

12 август 2026, 13:231 дақиқа ўқиш98

ҚисқачаAI ёрдамида тайёрланганКўрсатиш

Хитойда қурилаётган Чжала гидроелектростансиясида диаметри 9,285 метр, баландлиги 3,487 метр ва оғирлиги 840 тонна бўлган дунёдаги энг йирик гидротурбина ротори ўрнатилди.
Денгиз сатидан деярли 3000 метр баландликдаги мураккаб тоғ шароитида ротор қисмларга бўлиниб етказилиб, қурилиш майдончасида йиғилган ва миллиметр аниқликда ўрнатилган.

Хитойда қурилаётган Чжала гидроэлектростанциясида дунёдаги энг йирик гидротурбина роторини ўрнатиш ишлари муваффақиятли якунланди. ixbt.com маълумотига кўра, ушбу лойиҳа импульсли гидроагрегатлар қўлланиладиган дунёдаги энг мураккаб муҳандислик мажмуаларидан бири сифатида эътироф этилмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Ўрнатилган улкан роторнинг диаметри 9,285 метрни, баландлиги 3,487 метрни ташкил этиб, унинг умумий оғирлиги нақ 840 тоннага етади. Мутахассисларнинг таққослашича, бу кўрсаткич тахминан 560 та енгил автомобилнинг оғирлигига тенг келади.

Мураккаб тоғ шароитидаги муҳандислик ечимлари

Мазкур гидроэлектростанция денгиз сатидан деярли 3000 метр баландликдаги тоғ дарасида бунёд этилмоқда. Ўта совуқ об-ҳаво, кислород етишмаслиги ва чекланган майдон шароитида йирик габаритли қисмларни бутун ҳолатда келтиришнинг имкони бўлмаган.

Шу сабабли муҳандислар мураккаб логистика усулини қўллашган: деталлар қисмларга бўлинган ҳолда платога етказилган ва тўғридан-тўғри қурилиш майдончасининг ўзида йиғилиб, пайвандланган. Ротор ўрнатилаётганда миллиметр аниқлик талаб этилган, чунки энг кичик оғиш ҳам келгусида ускунанинг кучли тебранишига сабаб бўлиши мумкин эди.

Лойиҳа қуввати ва экологик аҳамияти

Чжала ГЕСи Хитойнинг Тибетдан электр энергиясини узатиш бўйича йирик дастурининг муҳим таянч объектига айланади. Станцияда ҳар бирининг қуввати 500 МВ бўлган иккита импульсли гидроагрегат ўрнатилади ва бу мамлакатда илк бор қўлланилаётган шундай синабдаги ускунадир.

Оддий гидротурбиналардан фарқли ўлароқ, импульсли қурилмалар жуда катта баландликлар фарқида ишлашга мўлжалланган. Чжала станциясида ҳисобий сув босими 671 метргача етиб, сув оқими тўғридан-тўғри ишчи ғилдиракка таъсир кўрсатади.

Станция тўлиқ қувват билан ишга тушгач, йилига деярли 4 миллиард кВ·соат электр энергиясини ишлаб чиқариш имконига эга бўлади. Бу эса ҳар йили қарийб 1,3 миллион тонна стандарт кўмирни тежаш ва атмосферага 3,42 миллион тонна карбонат ангидрид чиқишининг олдини олиш имконини беради.