Хитой Ер ва Ой орасини кузатиш учун 30 та сунъий йўлдош учиради

Хитой Ер ва Ой оралиғидаги фазони узлуксиз ўрганишга қаратилган кенг кўламли халқаро илмий лойиҳани эълон қилди. ixbt.com маълумотига кўра, Эарт-Моон Кубе Констеллатион деб номланган ушбу лойиҳа доирасида кичик сунъий йўлдошлардан иборат тақсимланган гуруҳ яратилади ва у 2030-йилгача тўлиқ сафарбар этилади. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Ташаббус тафсилотлари 4-сентябрь куни бўлиб ўтган Деэп Спасе Эхплоратион (Тианду) 2026 конференциясида тақдим этилди. Янги тизимнинг асосини оғирлиги 30 килограммгача бўлган 30 та 12U КубеСат форматидаги аппаратлар ташкил этади. Мазкур сунъий йўлдошлар Ер-Ой юқори эллиптик резонанс орбитасига олтита алоҳида рейс орқали чиқарилиши, айрим қурилмалар эса Ойша атрофи орбиталарига жойлаштирилиши режалаштирилган.

Фазони узлуксиз кузатиш вазифаси

Лойиҳанинг асосий мақсади алоҳида космик аппаратларнинг тартибсиз кузатувларидан бутун Ер-Ой тизимини доимий мониторинг қилишга ўтишдан иборат. Фазонинг турли нуқталаридан туриб бир вақтнинг ўзида ишлайдиган сунъий йўлдошлар космик об-ҳаво, радиация ҳолатини ўрганади, гамма-чақнашларни қайд этади ҳамда ой ресурсларини тадқиқ қилиш учун зарур маълумотларни йиғади.

Мутахассисларнинг ҳисоб-китобларига кўра, мазкур тармоқ гамма-чақнашлар манбаларининг координаталарини бурчак секундининг улушигача бўлган аниқликда аниқлаш имконини беради. Шунингдек, у қуёш ва магнитосфера ҳодисаларининг ривожланишини бутун ой атрофи ҳудуди миқёсида кузатиб боришга замин яратади.

Халқаро ҳамкорлик ва истиқболлар

Бугунги кунда пастки ератриб орбитасидан тортиб Ердан 2 миллион километргача бўлган масофани қамраб олувчи Ер-Ой фазоси етарлича ўрганилмаган зона бўлиб қолмоқда. Аксарият маълумотлар узлуксиз ўлчовларни таъминламайдиган якка тартибдаги миссиялар орқали келиб тушади. Ваҳоланки, яқин йилларда айнан шу ҳудуддан бошқариладиган экспедициялар ўтади ва келгусидаги ой инфратузилмаси шакллантирилади.

Лойиҳа Хитойнинг Узоқ космосни тадқиқ қилиш лабораторияси ва Узоқ космосни тадқиқ қилиш халқаро ассоциацияси томонидан Осиё-Тинч океани коинот ҳамкорлиги ташкилоти кўмагида амалга оширилмоқда. Унга аллақачон Таиланд, Сербия, Миср, Сенегал ва Индонезия илмий ташкилотлари қўшилишга улгурди.

Хитой ҳамкорларга юқори энергияли зарралар детекторлари, космик магнетометрлар ва гамма-чақнашларни қайд этувчи уч турдаги стандарт илмий жиҳозларни бепул тақдим этиш ниятида. Иштирокчилар техник стандартларни биргаликда ишлаб чиқади, илмий маълумотлар алмашади, мутахассисларни тайёрлайди ва бутун гуруҳ ривожланишини мувофиқлаштиради. Ҳозирда муҳандислик ишларининг биринчи босқичи бошланиб, сунъий йўлдошлар ва ер усти бошқарув мажмуасини лойиҳалаш ишлари якунига етиб бормоқда.