Хитой 2028 йилда Марсдан тупроқ олиб келиш миссиясини бошлайди

Хитой ўз тарихидаги энг мураккаб планеталараро лойиҳалардан бири бўлган Тианвен 3 миссиясини амалга оширишга жиддий тайёргарлик кўрмоқда. ixbt.com маълумотига кўра, ушбу улкан ташаббус доирасида Қизил сайёрадан тахминан 500 грамм тупроқ намуналарини Ерга етказиб келиш режалаштирилган. Мазкур илмий қадам башарти муваффақиятли амалга оширилса, коинотни ўрганиш тарихида янги саҳна очиши кутилмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Мутахассисларнинг ҳисоб-китобларига кўра, миссиянинг асосий учиш босқичи 2028 йилнинг охирига мўлжалланган. Айнан шу даврда Марсга парвоз қилиш учун энг қулай астрономик ойна очилади. Лойиҳани амалга ошириш учун Хитой Хайнан оролидаги Венчанг космодромидан иккита оғир русумдаги Лонг Марч 5 ракетасидан фойдаланишни ният қилган. Қурилмалар ҳозирда прототипларни ишлаб чиқиш босқичидан ўтмоқда.

Илмий мақсадлар ва қидирув ишлари

Тианвен 3 лойиҳасининг бош илмий раҳбари Хоу Сзенсян таъкидлаганидек, асосий вазифа Марсда қадимги ҳаёт изларини топишдан иборат. Олимлар Ердаги дастлабки организмларга ўхшаш бўлиши мумкин бўлган микроорганизмлар белгиларини қидирадилар. Шу билан бирга, тадқиқотчилар Марснинг ўз эволюцияси давомида Ердагидан мустақил равишда пайдо бўлган биологик излар ҳам бўлиши мумкинлигини истисно этишмаётгани йўқ.

Ҳозирча қўниш жойи тўлиқ аниқлаштирилмаган ва якуний қарор 2026 йилнинг охиригача қабул қилиниши кўзда тутилган. Ҳудудни танлашда юзанинг геологик ёши, ўтмишда сув мавжуд бўлганининг далиллари, шунингдек, ҳаёт учун қулай шароитлар ҳисобга олинмоқда. Параллел равишда мутахассислар Марснинг янги авлод геологик харитасини ҳам тузмоқда.

Сайёравий хавфсизлик ва лаборатория тадқиқотлари

Лойиҳани амалга оширишда планетар ҳимоя масаласига алоҳида эътибор қаратилмоқда. Хитойнинг Хефей шаҳрида келтирилган намуналарни таҳлил қилиш учун махсус лаборатория қуриш режалаштирилган. Ушбу муассаса икки томонлама ҳимояни таъминлаши лозим: биринчидан, марсча тупроқни ер усти организмлари билан зарарланишидан сақлаш, иккинчидан эса потенциал хавфли компонентларнинг Ер биосферасига тушишининг олдини олиш.

Хитой ушбу дастур давомида КОСПАР сайёравий ҳимоя қоидаларига қатъий риоя қилишини маълум қилган. Бу каби чораларсиз ҳаёт изларини топиш бўйича олиб бориладиган тадқиқотлар натижалари шубҳага олиниши мумкин. Лабораторияда тупроқ контейнерлари очилиб, уни қайта ишлаш, таҳлил қилиш ва биологик хавфларни баҳолаш ишлари бажарилади.

Агар барча режалар ўз вақтида бажарилса, Тианвен 3 тўғридан-тўғри Марс сиртидан моддани Ерга олиб келган илк муваффақиятли миссияга айланиши мумкин. NASAнинг шунга ўхшаш дастури ҳозирча сўроқ остида тургани сабабли, экспертлар буни космик пойгада муҳим бурилиш сифатида баҳоламоқда. Ҳатто ҳаёт излари топилмаса ҳам, намуналар сайёранинг геологик тарихи ва иқлим ўзгаришларини чуқур ўрганишга хизмат қилади.