Тунги қўнғироқ сизни қўрқитадими ёки қувонтирадими?: Онг остимиздаги сирли дастурлар

Замонавий дунёда ҳар биримиз кунига ўнлаб, юзлаб хабарлар ва телефон қўнғироқларини қабул қиламиз. Бироқ кечки пайт ёки тун ярмида телефонингиз экрани ёниб, кутилмаган хабар товуши ёки чақирув оҳанги янграганда танангизда биринчи бўлиб қандай ҳиссиёт уйғониши ҳақида ҳеч ўйлаб кўрганмисиз? Сиз хабарни ҳали очиб ўқимасингиздан, қўнғироққа жавоб бермасингиздан аввал юрагингизда нима портлайди: интиқлик, ширин ҳаяжон, қувончми ёки кўкрак қафасини сиқувчи хавотир ва қўрқувми? Айниқса, онангиздан кечқурун келган қўнғироқ сизда дарҳол «Тинчликмикан, бирор ёмонлик бўлмадими?» деган ваҳимани чақирадими ёки самимий меҳрними?

Психологлар ва онг ости бўйича мутахассисларнинг таъкидлашича, хабарни билишдан олдин юзага келадиган мана шу бир сониялик илк импульс — инсон миясидаги энг кучли яширин дастурларни (программаларни) очиб берувчи асосий калитдир. Хўш, бу биринчи реакция инсоннинг кейинги ҳаётига қандай таъсир кўрсатади, нега биз автомат тарзда салбийликни кутамиз ва қандай қилиб онг остимизни бахтли воқеаларни жалб этишга қайта дастурлашимиз мумкин?

Экран ёниши билан бошланган реакция: Сизда қайси бири ишга тушади?

Хабарни ҳали очмасдан туриб вужудимизда кечадиган руҳий ҳолатлар бизнинг асл ички ҳолатимизни фош этади:

• Илк сигналлар тўқнашуви: Тунги ёки кечки қўнғироқ вақтида пайдо бўладиган туйғулар спектри — кутиш, қувонч, ҳаяжон ёки хавф-хатар ҳисси;

• «Онам телефон қиляпти»: Экранда онангизнинг исми чиққан лаҳзада биринчи фикр қайси томонга оғади: «Нимадир яхшилик бўлдими?» ёки «Нимадир ёмон ҳодиса юз бердимикан?»;

• Билишдан олдинги ҳукм: Асосий сир айнан хабарнинг асл мазмунини билмасдан олдинги танамизда ҳосил бўлган жисмоний ва руҳий реакцияда яширинган.

Ички дастурлар идентификацияси: Хавотир майдони қандай шаклланади?

Мутахассисларнинг фикрича, бу шунчаки тасодифий фикр эмас, балки онг остимизда йиллар давомида илдиз отган фаол дастурлардир:

• Хавотирнинг автоматик қопқони: Агар инсон миясида биринчи бўлиб ташвиш, қўрқув ва ваҳимали ўйлар чақнаса — инсоннинг энергетик ва психологик майдони унинг онгли иродасини четлаб ўтиб, автоматик тарзда нохуш воқеаларни яратишни бошлайди;

• Салбий кутиш одати: Ҳар бир кутилмаган хабардан ёмонлик кутиш одати инсонни доимий стресс гормонлари (кортизол ва адреналин) исканжасида тутиб туради ва бу реал ҳаётдаги хатоликларга сабаб бўлади;

• Қўрқув магнит сифатида: Нимадан кўпроқ қўрқсангиз ва нимани кутиб хавотирда яшасангиз, онг ости айнан шундай вазиятларни ҳаётингизга «тортиб олиш» хусусиятига эга.

Қувонч ва интиқлик: Ҳаётни енгил ва ёқимли қилувчи онг ости коди

Салбий дастурлардан холи бўлган инсонларнинг реакцияси мутлақо бошқача ишлайди:

• Ширин кутиш ва хотиржамлик: Агар хабар товуши янграганда сизда енгил ҳаяжон, қувонч, қизиқиш ва «қандайдир ажойиб янгилик бўлса керак» деган умид уйғонса, бу сизнинг руҳий майдонингиз соғлом эканини кўрсатади;

• Ижобий муҳитнинг автоматик ишлаши: Бундай позитив ҳолат инсоннинг атрофида ўз-ўзидан ёқимли воқеалар, кутилмаган омадли имкониятлар ва ажойиб вазиятлар пайдо бўлишини таъминлайди;

• Ички хотиржамлик кучи: Мия ҳар қандай номаълумликка хавф сифатида эмас, балки имконият ва янгилик сифатида қарашни ўрганганда ҳаёт сифати тубдан яхшиланади.

Ўз танангиз ва фикрларингизни кузатишни бошланг. Кечки хабар товуши сиз учун хавотир сигналими ёки янги бир қувонч даракчиси? Мана шу биргина саволга берилган ҳалол жавоб сизнинг бугунги руҳий оламингиз қайси йўналишда ҳаракатланаётганини аниқ кўрсатиб беради.

Сизда-чи? Кутилмаган кечки хабар ёки яқинларингиздан тунги қўнғироқ бўлганда юрагингизда дастлаб қайси туйғу бош кўтаради — хавотир ва ваҳимами ёки хотиржамлик ва қувонч? Онг остимиздаги салбий қўрқувларни ижобий кутишларга ўзгартиришнинг қандай усулларини синаб кўргансиз? Ўз шахсий кечинмаларингиз ва фикрларингизни изоҳларда бўлишинг ҳамда инсон руҳияти ва онг ости сирларига бағишланган ушбу муҳим таҳлилни барча яқинларингиз, дўстларингиз ва қадрдонларингизга улашинг!