Qozog‘istonning Chimkent shahrida yuz bergan og‘ir hodisa jamoatchilikni qattiq larzaga soldi. 11 yanvar kuni shahar ko‘chalaridan birida chimkentlik qiz Nuroy Serikboy o‘ldirildi. Tergov ma’lumotlariga ko‘ra, marhumaning tanasida o‘nlab pichoq jarohatlari aniqlangan.
Huquq-tartibot idoralari ma’lum qilishicha, gumonlanuvchi ikki kundan so‘ng shahardan 10 kilometr uzoqlikda qo‘lga olingan va hibsxonaga joylashtirilgan. Jinoyatda 28 yoshli erkak — Sherxon Aymaxon gumon qilinmoqda.
Deputat politsiya beparvoligini ochiq tanqid qildi
Qozog‘iston parlamenti deputati Murat Abenovning aytishicha, agar politsiya qizning ota-onasi bergan bayonotlarga o‘z vaqtida munosabat bildirganida, ehtimol, Nuroyning fojiali o‘limi oldi olingan bo‘lardi. Deputat so‘zlariga ko‘ra, gumonlanuvchi erkak qizni kamida olti oy davomida ta’qib qilgan.
Ma’lum qilinishicha, tanishuvdan keyin u qizning uyiga sovchi qo‘ygan, ammo rad javobini olgan. Shundan so‘ng, holat yanada keskin tus olgan: birinchi jinoiy harakat sifatida qizning uning irodasiga qarshi, zo‘ravonlik bilan o‘g‘irlangani tilga olinadi. Ota-ona qizini uyiga qaytarishga erishgan va Chimkent politsiyasiga murojaat qilib, farzandini zo‘ravonlikdan himoya qilishni so‘ragan. Biroq, deputat ta’kidlaganidek, jinoyat ishi qo‘zg‘atilmagan, aniq choralar ko‘rilmagan, gumonlanuvchi esa hibsga olinmagan.
Prezident aralashdi va keskin topshiriq berildi
Nuroy Serikboyning o‘ldirilishi qozog‘istonliklar orasida keng muhokama va qattiq norozilik uyg‘otdi. Bu masalaga davlat rahbari Qosim-Jo‘mart To‘qayev ham munosabat bildirdi.
20 yanvar kuni bo‘lib o‘tgan Milliy qurultoy yig‘ilishida prezident Ichki ishlar vazirligiga Chimkent politsiya xodimlarining xatti-harakatlariga huquqiy baho berishni, Bosh prokurorga esa ishni sinchkovlik bilan tekshirishni topshirdi.
Ishdan olishlar, jinoyat ishi va mas’ullar javobgarligi
Hodisadan keyin Chimkent shahar IIB boshlig‘i Nurlan Almasbekov hamda uning birinchi o‘rinbosari Qurmanbek Saxov lavozimidan ozod etildi.
Qozog‘iston ichki ishlar vaziri o‘rinbosari Sanjar Odilovning ma’lum qilishicha, tartib posbonlari beparvolikda gumon qilinmoqda. Uning so‘zlariga ko‘ra, jabrlanuvchining nikoh tuzishga majburlash bo‘yicha murojaati bo‘lganiga qaramay, xizmat vazifasi doirasida jinoyat ishini ro‘yxatdan o‘tkazish bo‘yicha chora ko‘rmagan mansabdorlarga nisbatan jinoyat ishi ochilgan. Arizani qabul qilmagan va ishni yopib yuborgan ayrim mansabdorlar ishdan bo‘shatilgan.
Odilov, birinchi navbatda, tuman IIB mansabdor shaxslari javobgarlikka tortilishini, shuningdek shahar IIB rahbariyati harakatlariga ham huquqiy baho berilishini qayd etdi.
Qonunlar qat’iylashgan, lekin amaliyot hal qiluvchi
Ma’lumot o‘rnida, 2025 yil sentyabr oyida Qozog‘istonda nikohga majburlash va kelin o‘g‘irlash uchun javobgarlik kuchaytirilgan. Ilgari aybdor shaxs qurbonni “o‘z ixtiyori bilan qo‘yib yuborgan” bo‘lsa, jazodan qutulib qolishi mumkin edi. Yangi qonun bilan bu imkoniyat bekor qilindi: qizni ozod qilgan yoki qilmaganidan qat’i nazar, aybdor jinoiy javobgarlikka tortilishi shart.
Shuningdek, nikohga majburlash bo‘yicha Jinoyat kodeksiga 125-1-modda kiritildi. Og‘irlashtiruvchi holatlarda eng ko‘p jazo o‘n yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bo‘lishi belgilangan.
Nuroy Serikboy bilan bog‘liq fojia esa jamiyatga bitta qattiq signalni qayta eslatdi: qonun borligi — muhim, lekin murojaatga o‘z vaqtida javob berish, xavfni erta to‘xtatish va profilaktika ishlari — hal qiluvchi omil.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
