O‘qituvchilar uchun bir oylik majburiy malaka oshirish bekor qilindi: Endi vaucher beriladi

O‘zbekistonda pedagoglarning yillar davomida noroziligiga va ortiqcha ovoragarchiligiga sabab bo‘lib kelgan bir oylik majburiy malaka oshirish tizimi tubdan bekor qilindi. Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida o‘tgan muloqotda ma’lum qilinishicha, endi o‘qituvchilarning poytaxt Toshkentga yoki viloyat markazlariga borib, maktabdagi dars jarayonidan uzilgan holda 30 kunlik kurslarda o‘tirishi shart bo‘lmaydi. Buning o‘rniga sohaga ilg‘or bozor mexanizmlari joriy etilib, pedagoglarga toifa sinovi natijalariga asosan o‘zi xohlagan muassasada 18 soatdan 72 soatgacha ixtiyoriy va mustaqil malaka oshirish imkonini beruvchi maxsus kasbiy rivojlanish vaucherlari beriladi.

Ushbu ta’lim xarajatlari to‘lig‘icha davlat budjeti tomonidan qoplab beriladi. Prezident ushbu tarixiy islohotga tayyorgarlik jarayoni haqida to‘xtalar ekan: «Bu majlisga juda qiynalib tayyorgarlik qildik. Xuddi sizlar bilan birga yurgandek bo‘lishga harakat qildim. Bular — sizlarning og‘ir masalalaringiz. Albatta, qiyin bo‘ladi. Lekin mana shu manfaatni joyiga qo‘ysak, o‘zgarish bo‘ladi», deya muallimlarning hayotiy muammolarini yengillashtirish bosh maqsad ekanini ta’kidladi.

«Ovoragarchilikka barham, ixtiyoriy tanlov va bepul vaucher»: 5 ta asosiy yangilik

Pedagoglarning malaka oshirish tizimidagi inqilobiy o‘zgarishlar bo‘yicha eng muhim faktlar:

• Bir oylik majburiy kurslar bekor qilindi: Pedagoglarning bir oy davomida poytaxt yoki viloyat markazlariga qatnab o‘qish tartibi butunlay tugatildi;

• Kasbiy rivojlanish vaucheri tizimi: O‘qituvchilarga o‘z malakasini oshirishi uchun davlat tomonidan moliyalashtiriladigan maxsus vaucherlar ajratiladi;

• 18 soatdan 72 soatgacha mustaqil ta’lim: Kurs davomiyligi toifa sinovlari natijasiga qarab 18–72 soat qilib belgilanadi va ixtiyoriy formatda o‘tiladi;

• O‘qish joyini tanlash erkinligi: Muallim endilikda qaysi markazda, qanday formatda (onlayn yoki oflayn) malaka oshirishni o‘zi mustaqil hal qiladi;

• Davlat rahbarining samimiy e’tirofi: Prezident mazkur qaror pedagoglarning eng og‘ir og‘riqli nuqtalarini bartaraf etish uchun chuqur tahlil bilan qabul qilinganini bildirdi.

Eski majburiy malaka oshirish tartibi va yangi vaucher tizimi tasnifi

Pedagoglar uchun yaratilayotgan yangi sharoitlarning qiyosiy tahlil jadvali:

Ta’lim va ijtimoiy ekspertiza: Nega vaucher tizimi soxta malaka oshirishni yo‘qotadi?

Ta’lim sohasi ekspertlari, pedagog-metodistlar va jamoatchilik tahlilchilarining xulosalari:

• «Formal o‘qishlar va qog‘ozbozlikka chek qo‘yiladi»: Ilgarigi bir oylik malaka oshirish kurslari aksar hollarda nomigagina o‘tkazilib, o‘qituvchini asosiy ishidan chalg‘itar, oilasi va maktabidan uzoqlashtirar edi; endi mablag‘ va tanlov o‘qituvchining qo‘liga berilishi malaka oshirish muassasalari o‘rtasida raqobatni vujudga keltiradi — sifatsiz o‘qitgan markazga hech kim vaucher olib bormaydi;

• Vaqt va resurslarning keskin tejalishi: Muallimning yo‘l kirasi, ijara xarajatlari va sarsongarchiligi bartaraf bo‘ladi; 18–72 soatlik ixcham dasturlar pedagogning faqat o‘ziga kerakli, zaif nuqtalarini rivojlantirishga qaratiladi;

• Prezident bayonotidagi siyosiy iroda: Davlat rahbarining ta’lim tizimidagi byurokratiyani ochiq tan olishi va manfaatni o‘qituvchining o‘ziga qaratishi — Yangi O‘zbekistonda maktab muallimini chinakam erkin va hurmatli insonga aylantirishning amaliy isbotidir.

Sizningcha, bir oylik majburiy malaka oshirishning bekor qilinishi va davlat vaucherlarining joriy etilishi maktablardagi dars berish sifatiga qanday ijobiy ta’sir ko‘rsatadi? Muallimlar o‘z ustida ishlashi uchun yana qanday byurokratik to‘siqlarni olib tashlash zarur deb hisoblaysiz? Shaxsiy fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va barcha fidoyi ustozlarimiz uchun muhim xushxabar bo‘lgan ushbu tahlilni hamkasblaringiz bilan baham ko‘ring!