Germaniya kansleri Fridrix Mers Rossiya bilan muzokaralar mavzusida pozitsiyasini yana bir bor ochiq aytdi: gaplashish mumkin, lekin bu “shunchaki gap” bo‘lib qolmasligi kerak. Uning fikricha, Moskva avvalo o‘t ochishni to‘xtatishga tayyorligini amalda ko‘rsatmasa, keyin tinchlik rejasi haqida jiddiy muhokama qilishning o‘zi qiyin.
Kanslerning asosiy g‘oyasi shunday: Rossiyani o‘t ochishni to‘xtatishga va keyin sulh haqida real kelishuvga majbur qilish uchun bor vositalar ishga solinishi shart — harbiy, iqtisodiy, siyosiy va diplomatik yo‘llar bilan.
“Biz yaqinlashyapmiz, lekin hali u yerda emasmiz”
Mers urushning qaysi nuqtada tugashi mumkinligini ham qattiq va realistik tarzda tushuntirgan: urush Rossiya kamida iqtisodiy, ehtimol harbiy jihatdan ham holdan toygandagina to‘xtaydi. Germaniya rahbari “shu nuqtaga yaqinlashyapmiz, ko‘p narsa qildik, ammo hali u yerda emasmiz” degan mazmunda ta’kidlagan.
Bu yerda u bir narsani ochiq qo‘yadi: “Rossiya urushni to‘xtatishi kerak” — bu chaqiriq emas, talabga yaqin pozitsiya. Va Yevropa hamda ittifoqchilarning vazifasi — Kreml urushni davom ettirishdan manfaat ko‘rmaydigan darajaga yetkazish.
Muzokaraga tayyorlik bor, shart ham bor
Kansler “agar gaplashishning ma’nosi bo‘lsa, gapirishga tayyormiz” deydi. Lekin u “ma’no” deganda nimani nazarda tutayotganini aniq qo‘yadi: Rossiya haqiqatan ham o‘t ochishni to‘xtatishga, keyin esa tinchlik rejasi haqida gapirishga tayyor ekanini tan olishi kerak.
Shu nuqtada Mersning oldingi bayonoti bilan ham umumiy mantiqiy chiziq ko‘rinadi: u YEI Rossiya bilan muloqotga tayyorligini aytgan, lekin “parallel kanallar” ochishni istamasligini — ya’ni turli tomonlar alohida-alohida “o‘zicha” kelishib ketadigan ssenariyga qarshi ekanini bildirgan.
Urush “juda uzaydi” degan ruhiy signal
Mers bu urush Ikkinchi jahon urushiga nisbatan ham uzoqroq davom etyapti, deb urg‘u beradi va bunday manzarani “dahshatli” deb baholaydi. Uning chiqishlarida ruhiy fon ham bor: Yevropa xavfsizlik arxitekturasi “odatiy rejim”da emas, demak qarorlar ham odatdagidek yumshoq bo‘lolmaydi.
Endi nima bo‘lishi mumkin?
Mers aytgan pozitsiyadan bitta xulosa chiqadi: Germaniya “tinchlik” deganda tezkor, qog‘ozda chiroyli, ammo ertaga yana buziladigan kelishuvni emas, bosim + diplomatiya kombinatsiyasi orqali real to‘xtashga olib keladigan ssenariyni ko‘ryapti.
Yaqin oylarda esa asosiy intriga shu bo‘ladi: bosim qay darajada kuchayadi va Rossiyani o‘t ochishni to‘xtatish nuqtasiga kim, qachon olib kela oladi. Hozircha Mersning “yaqinlashyapmiz, lekin hali u yerda emasmiz” degan gapi — vaziyatning eng halol diagrammasi.
