Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy britaniyalik jurnalist Pirs Morganning Piers Morgan Uncensored dasturida bergan intervyusida bir vaqtning o‘zida ham shaxsiy xavfsizlik, ham tinch yechim ssenariylari, ham Donbassning maqomi va urush sharoitida saylov masalasiga to‘xtaldi. Suhbatda aytilayotgan fikrlardan bir narsa seziladi: Kiyev uchun bu mavzu faqat siyosat emas, davlatning “ichki mexanizmi” haqidagi savol.
Zelenskiyning ta’kidlashicha, agar u halok bo‘lib qolsa ham, bu Ukraina uchun avtomatik halokat degani emas. Uning qarashicha, Ukraina bir insonga bog‘lanib qolgan davlat emas — bu institutlar va tizim. Shu nuqtada u o‘zi haqida emas, davlat barqarorligi haqida gapirayotganini urg‘uladi.
Prezident so‘zlariga ko‘ra, maxsus xizmatlar unga bir nechta suiqasd urinishlari haqida ma’lumot bergan. Zelenskiy Moskva Ukraina rahbariyatini almashtirishdan manfaatdor, deb hisoblaydi va bunday maqsadga ham harbiy, ham siyosiy yo‘llar bilan erishishga urinishi mumkinligini aytdi.
Suhbatning eng bahsli nuqtalaridan biri — Morganning “Putinni o‘ldirishga buyruq berarmidingiz?” degan savoli bo‘ldi. Zelenskiy bunda to‘g‘ridan to‘g‘ri “ha” yoki “yo‘q” demadi. Lekin bilvosita shunday fikr bildirdi: Rossiya rahbarining yo‘q qilinishi muammoni tubdan hal qilib yuborishiga u ishonmaydi, chunki gap allaqachon qurilib, ildiz otgan tizim haqida ketyapti. U hatto “u tizimda Putinga o‘xshashlar yana paydo bo‘lishi mumkin” degan mazmundagi mulohazani ham aytdi.
Saylovlar mavzusiga kelganda, Zelenskiy agar ikki oyga yaqin muddatga barqaror o‘t ochishni to‘xtatishga erishilsa, Oliy Rada bilan saylov jarayoni bo‘yicha maslahatlashuvlarni boshlashga tayyor ekanini bildirdi. Shu bilan birga, u jamiyat ham, parlamentdagi ko‘pchilik ham harbiy holat sharoitida ovoz berishni qo‘llab-quvvatlamayotganini ta’kidladi. Prezidentning aytishicha, parlament ishlashda davom etyapti, hatto mojaro davrida ham siyosiy raqobat elementlari butunlay yo‘qolib ketmagan.
Zelenskiy urush sabablari haqida “tarixiy” bahslarga kirishishni istamasligini ham ochiq aytdi. Uning fikricha, Moskva qaror qabul qilganida o‘z “sabablari” bo‘lgan — lekin Kiyev uchun asosiy maqsad jangovar harakatlarni to‘xtatish va diplomatik formatga qaytish bo‘lib qolmoqda. Prezident “bu tarixiy bahslar” muzokarani yaqinlashtirmasligi, aksincha, jarayonni cho‘zish uchun ishlatilishi mumkinligini qayd etdi.
Shu kontekstda u Jenevadagi muloqotlarni ham tilga oldi va hududiy masala bo‘yicha pozitsiyalar keskin farq qilishini aytdi. Zelenskiyning fikricha, o‘t ochishni to‘xtatish bo‘yicha kelishuvga kelib olish — uzoq muddatli siyosiy parametrlarni kelishib olishdan ko‘ra osonroq bo‘lishi mumkin. Lekin u yerda ham sezilarli yutuqlarga erishilmagani, eng og‘ir masalalar sifatida hududlarning maqomi va xavfsizlik kafolatlari qolavergani ta’kidlandi.
Eng qat’iy jumlalardan biri esa Donbass haqida aytildi: Zelenskiy Ukraina Donbassni “topshirish”ga rozi bo‘la olmasligini bildirdi. U buni oddiy geografiya emas, odamlar, qadriyatlar va mamlakat xavfsizligi bilan bog‘liq masala, deb atadi.
Xulosa qilib aytganda, Zelenskiy bu intervyuda ikki narsani bir vaqtda ko‘rsatdi: bir tomondan, shaxsiy xavf-qatari haqida gapirib, davlat inson bilan o‘lchanmasligini urg‘uladi; ikkinchi tomondan esa tinchlik sari yo‘l qidirar ekan, hudud va xavfsizlik masalasida “chiziq”ni aniq chizib qo‘ydi. Urushdan charchagan dunyo uchun bu og‘ir eshitiladi, lekin reallik ham shunga yaqin: tinchlik tez kelmaydi, ammo unga olib boradigan yo‘l — baribir muzokara va barqaror to‘xtashdan boshlanadi.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
