Rossiya Ukrainadagi urushda ishtirok etish uchun 1000 nafardan ortiq keniyalikni yollagan bo‘lishi mumkin. Reuters agentligi Keniya razvedkasi ma’lumotlariga tayanib, 19 fevral kuni shu haqda xabar berdi. Aytilishicha, bu raqam hukumat idoralari shu paytgacha taxmin qilgan ko‘rsatkichdan taxminan besh barobar yuqori.
Ma’lumotlarga ko‘ra, Keniya parlamenti — Milliy assambleya quyi palatasida ko‘pchilik yetakchisi Kimani Ichungva 18 fevral kuni deputatlarga razvedka hisobotini taqdim etgan. Hisobotda yollash ishlari tasodifiy emas, balki bir necha bo‘g‘inli tarmoq orqali yo‘lga qo‘yilgani aytilgan: korrupsiyaga aralashgan amaldorlar va odam savdosi bilan shug‘ullanuvchi shaxslardan iborat guruh rekrutlarni topib, ularni “ish”ga qiziqtirgan.
Qayd etilishicha, yollanganlar orasida sobiq harbiylar, politsiya xodimlari va ishsiz yurgan fuqarolar ham bor. Yollovchilar esa oylik maosh sifatida taxminan 2715 dollar (2308 yevro) atrofida pul, shuningdek 9309 dollargacha (7916 yevro) mukofot puli va’da qilgan. Ya’ni gap oddiy “safar”da emas — odamlarni pul bilan ilintirib, xavfli yo‘lga boshlashda.
Fevral oyiga kelib, hisobotda 89 nafar keniyalik Ukraina frontida bo‘lgani, 39 nafari shifoxonalarda davolanayotgani, 28 nafari esa bedarak yo‘qolganlar qatorida qayd etilgani keltirilgan. Bu raqamlarni o‘qishning o‘zi og‘ir: har bir “son” ortida alohida taqdir, alohida oila, alohida fojia bo‘lishi mumkin.
Yo‘l-yoziq ham tizimli bo‘lgani aytilmoqda. Avvaliga keniyaliklar mamlakatdan turistik vizalar bilan Turkiya yoki Birlashgan Arab Amirliklari orqali chiqib ketgan. Keyin Nayrobi aeroportida nazorat kuchaytirilganidan keyin esa marshrut o‘zgargan: rekrutlar Uganda, Janubiy Afrika va Kongo Demokratik Respublikasi orqali chiqib keta boshlagan.
Reuters keltirgan ma’lumotlarda ishga yollash agentliklari aeroportlardagi korrupsiyalashgan xodimlar, immigratsiya xizmatlari bilan hamkorlik qilgani, shuningdek Nayrobidagi Rossiya elchixonasi va Moskvadagi Keniya diplomatik vakolatxonasi xodimlari bilan aloqalar ham tilga olingani aytilgan.
Rossiyaning Nayrobidagi diplomatik missiyasi esa bu tarzdagi noqonuniy yollashga aloqadorlikni rad etgan. U yerda “chet el fuqarolari Rossiya Qurolli kuchlari safiga ixtiyoriy ravishda qo‘shilishi mumkin”, degan mazmunda bayonot berilgan.
Shu bilan birga, Keniya tashqi ishlar vaziri Musaliya Mudavadi vaziyat yuzasidan muzokaralar o‘tkazish uchun mart oyida Rossiyaga tashrif buyurishni rejalashtirayotganini aytgani xabar qilingan.
Bu voqea atrofida inson taqdiri bilan bog‘liq yana bir og‘riqli misol ham bor: avvalroq keniyalik professional sportchi Evans Kibet Rossiyaga go‘yoki yugurish musobaqalarida qatnashish uchun chaqirilganini, keyin esa aldab shartnoma imzolatib, Ukrainaga jangga jo‘natishganini aytgan. Uning so‘zlariga ko‘ra, birinchi vazifadayoq qochib ketgan va Xarkiv viloyatida Ukraina Qurolli kuchlariga taslim bo‘lib asir tushgan.
Xulosa shu: bu hikoya “kim haq, kim nohaq”dan ham oldinroq bir narsani eslatadi — odam savdosi va aldov hali ham dunyoda tirik. Qanchalik og‘ir bo‘lmasin, bunday holatlar ochiq muhokama qilinishi, nazorat kuchayishi va odamlarni himoya qilish mexanizmi ishlashi kerak. Chunki “turistik viza” degan yorliq ortiga urushni yashirib qo‘yish — bu allaqachon inson hayoti bilan o‘ynashish.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
