Shimoliy va Markaziy Amerika mintaqasida geosiyosiy vaziyat to‘satdan qaltis tus oldi. Oq uy ma’muriyati hamda Kuba rahbariyati o‘rtasidagi ko‘p yillik sovuqchilik va siyosiy ziddiyat yana qaytadan olovlandi. AQSH Davlat kotibi Marko Rubioning bayonot berishicha, Ozodlik oroli (Kuba) Qo‘shma Shtatlar uchun to‘g‘ridan to‘g‘ri «milliy xavfsizlikka jiddiy tahdid» tug‘dirmoqda. Shu sababli rasmiy Habana bilan tinchlik bitimiga erishish va diplomatik aloqalarni tiklash imkoniyatlari hozirgi sharoitda «juda past» darajada baholanmoqda. Bu haqda dunyoga mashhur BBC axborot agentligi xabar tarqatdi.
Vashingtonning bunday keskin bayonotlari bejizga yangramadi. Bundan atigi bir kun avval AQSH adliya tizimi Kubaning sobiq Prezidenti, afsonaviy Raul Kastroga nisbatan rasman qotillik ayblovini ilgari surgan edi. Gap shundaki, uzoq 1996 yilda xalqaro suv havzasi ustida «Brothers to the Rescue» gumanitar tashkilotiga tegishli ikkita samolyot Kuba harbiy havo kuchlari tomonidan urib tushirilgan va oqibatda uch nafar Amerika fuqarosi hayotdan ko‘z yumgan edi. Oradan yillar o‘tib, Vashington ayni paytda 94 yoshni qarshilagan Raul Kastroni amerikaliklarni o‘ldirish bo‘yicha bevosita buyruq berganlikda aybladi.
Davlat kotibi Marko Rubioning qat’iy ta’kidlashicha, AQSH Prezidenti Donald Tramp o‘z mamlakati va fuqarolarini xorijdan keladigan har qanday xavf-xatarlardan qurol kuchi bilan bo‘lsa-da himoya qilishga to‘la qonuniy huquqli va majburdir.
Diplomatiyadan umid uzildimi?
Joriy yilning 21 may kuni ommaviy axborot vositalari xodimlari bilan tashkil etilgan suhbatda Marko Rubio diplomatik muzokaralar hali ham ikki davlat o‘rtasidagi munosabatlarni muvofiqlashtirishning eng maqbul yo‘li bo‘lib qolayotganini e’tirof etdi. Biroq u Oq uyning hafsalasi pir bo‘lganini yashirib o‘tirmadi:
«To‘g‘risini aytsam, ayni paytda Kubada biz kimlar bilan muloqot qilayotganimizni va u yerdagi siyosiy rejimni hisobga olsak, yaqin orada tinchlik o‘rnatilishi ehtimoli o‘ta kam», — deya qo‘shimcha qildi AQSH bosh diplomati.
Bundan tashqari, u Kuba rahbariyatini «butun Amerika mintaqasida xalqaro terrorizmni moliyalashtiruvchi va qo‘llab-quvvatlovchi asosiy homiylardan biri» deya ochiqchasiga aybladi.
Habananing keskin javobi: «Bu shunchaki yolg‘on va tajovuz»
Kuba Tashqi ishlar vaziri Bruno Rodriges Oq uydan yangragan ushbu og‘ir ayblovlarga nisbatan tezkor va keskin munosabat bildirdi. U Marko Rubioni butun dunyo hamjamiyati qarshisida «ochiqchasiga yolg‘on gapirish»da ayblab, Kuba davlati o‘z tarixida hech qachon AQSH xavfsizligiga tahdid qilmaganini va bunga intilmaganini bildirdi.
Ozodlik oroli tashqi siyosat idorasi rahbarining fikricha, Davlat kotibi Rubio ataylab «harbiy tajovuzni qo‘zg‘atishga» va ikki xalqni urush girdobiga tortishga urinmoqda. Rodriges rasmiy Vashington ko‘p yillardan buyon Kuba xalqi va suverenitetiga qarshi «shafqatsiz, adolatsiz va tizimli» iqtisodiy-siyosiy hujumlarni to‘xtatmay kelayotganini afsus bilan qayd etdi.
Karib dengiziga yadroviy aviatashuvchi bahaybat flot kirib keldi
Diplomatik urushlar fonida AQSH Qurolli Kuchlari real harbiy harakatlarga shayligini namoyish eta boshladi. AQSH Mudofaa vazirligi Janubiy qo‘mondonligining rasmiy bayonotiga ko‘ra, AQSH Harbiy-dengiz kuchlarining zamonaviy yadroviy dvigatel bilan jihozlangan mashhur «USS Nimitz» aviatashuvchi kemasi boshchiligidagi ulkan harbiy zarbador guruhi Karib dengizi akvatoriyasiga rasman kirib bordi.
Ushbu bahaybat flot yolg‘iz emas, uning tarkibida Kuba qirg‘oqlari yaqiniga quyidagi yirik harbiy kuchlar joylashtirildi:
Ko‘plab qiruvchi va bombardimonchi samolyotlarni o‘z ichiga olgan «Carrier Air Wing 17» jangovar aviatsiya guruhi;
Eng zamonaviy raketa tizimlari bilan qurollangan «USS Gridley» esmines harbiy kemasi;
Flotning uzoq muddatli jangovar harakatlarini ta’minlovchi «USNS Matuxent» maxsus ta’minot tankeri.
Pentagon qo‘mondonligi ushbu ulkan dengiz qo‘shinining mintaqaga safarbar etilishidan maqsad — AQSH harbiy kuchlarining «yuqori darajadagi jangovar shayligi, istalgan masofaga shiddatli zarba berish salohiyati hamda strategik ustunligini» yaqqol ko‘rsatib qo‘yish ekanini yashirib o‘tirmadi. Jahon siyosatshunoslari Karib havzasida yangi «Raketa inqirozi» boshlanishi mumkinligidan xavotir bildirmoqdalar.
Sizningcha, AQSHning Kuba yaqiniga yadroviy aviatashuvchi kema yuborishi mintaqada yangi urush olovini yoqadimi yoki bu shunchaki Habanani qo‘rqitib qo‘yish uchun qilingan siyosiy namoyishmi?
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
