Osiyoning eng yirik davlatlaridan biri bo‘lgan Xitoy Xalq Respublikasidan mudhish xabar keldi. Mamlakatning Shansi viloyatida joylashgan ko‘mir konlaridan birida kuchli va dahshatli portlash sodir bo‘ldi. Buning oqibatida, so‘nggi ma’lumotlarga ko‘ra, kamida 90 nafar konchi bevaqt hayotdan ko‘z yumdi. Bu haqda Xitoy mahalliy ommaviy axborot vositalari tarqatgan bayonotga tayanib, Buyuk Britaniyaning mashhur BBC axborot agentligi xabar bermoqda.
Ushbu yirik fojia «Tongzhou Group» kompaniyasi tasarrufidagi «Liushenyu» ko‘mir konida, joriy yilning 22 may kuni mahalliy vaqt bilan soat 19:29 da yuz bergan. Yer ostida portlash sodir bo‘lgan ayni o‘sha xavfli daqiqalarda kon ichida 247 nafar ishchi-xizmatchi o‘z xizmat vazifasini bajarayotgan edi.
Yuzlab qutqaruvchilar jalb etildi: Si Jinping nazoratida
Mudhish hodisa ortidan zudlik bilan voqea joyiga yuzlab tajribali qutqaruvchilar va maxsus texnikalar safarbar etildi. Xitoy davlat telekanallari namoyish etgan jonli kadrlarda oq xalatli shifokorlar va tibbiyot xodimlari tutun ichidan jarohatlangan konchilarni olib chiqayotgani, hududda o‘nlab tez yordam mashinalari shay turganini ko‘rish mumkin. Rasmiy xabarlarga ko‘ra, turli darajadagi og‘ir kuyish va jarohat olgan yuzdan ortiq kishi zudlik bilan shifoxonalarga yotqizilgan.
Xitoy Raisi Si Jinping yuz bergan fojia yuzasidan tezkor bayonot berib, tuproq va vayronalar ostida qolib ketgan tirik odamlarni qidirib topish hamda jabrlanganlarga tibbiy yordam ko‘rsatish uchun davlatning barcha kuch va vositalarini ishga solishni qat’iy buyurdi. Xitoy rahbari, shuningdek, portlash sabablarini sinchkovlik bilan o‘rganish va bu safarg i ko‘ngilsizlikka sababchi bo‘lgan aybdorlarni qonun oldida qattiq javobgarlikka tortish bo‘yicha ham tezkor ko‘rsatma berdi.
Kon rahbarlari hibsga olindi: Dastlabki taxminlar
Mahalliy matbuotning yozishicha, voqea yuzasidan jinoiy ish ochilib, kon rahbariyati hamda xavfsizlik texnikasiga mas’ul bo‘lgan shaxslar huquq-tartibot idoralari tomonidan qo‘l kullariga kishan taqilgan holda qo‘lga olingan.
Garchi portlashning asl va aniq texnik sabablari maxsus komissiya tomonidan o‘rganilayotgan bo‘lsa-da, dastlabki tahliliy ma’lumotlarda kon ichidagi o‘ta zaharli va portlovchi xususiyatga ega bo‘lgan is gazi (metan) miqdori me’yordan bir necha barobar oshib ketgani falokatga zamin yaratgani aytilmoqda.
Xitoy konlaridagi xavfsizlik va global ekologiya
Eslatib o‘tish joizki, uzoq emas, yaqin 2000-yillarning boshlarida Xitoy ko‘mir sanoatida bu kabi dahshatli halokatlar deyarli har oyda sodir bo‘lib turardi. Keyinchalik davlat darajasida nazorat kuchaytirilib, xavfsizlik qoidalari o‘ta qat’iy ko‘rinishga keltirilgan bo‘lsa-da, tizimdagi xatoliklar tufayli bunday ayanchli fojialar hali ham takrorlanib turibdi.
Tarixga nazar tashlaydigan bo‘lsak:
2009 yilda: Heylongjiang viloyatidagi konda xuddi shunday kuchli portlash sodir bo‘lib, yuzdan ortiq konchi halok bo‘lgan edi.
2023 yilda: Ichki Mo‘g‘uliston avtonom hududidagi ochiq ko‘mir konida bahaybat tuproq o‘pirilishi sodir bo‘lib, 53 kishi hayotdan ko‘z yumgandi.
Xitoy bugungi kunda sayyoramizdagi eng yirik ko‘mir iste’molchisi va atmosferaga zararli issiqxona gazlarini eng ko‘p chiqaradigan davlat hisoblanadi. Shu bois mamlakatda ko‘mir qazib olish hajmi juda ulkan. Biroq rasmiy Pekin iqlim o‘zgarishiga qarshi kurash doirasida ekologik sof va qayta tiklanuvchi yashil energiya manbalariga (quyosh va shamol) ham dunyodagi eng bahaybat investitsiyalarni kiritishda davom etmoqda.
Sizningcha, Xitoy yerosti konlarida xavfsizlik tizimini qanchalik kuchaytirmasin, inson hayotiga tahdid soluvchi bunday fojialarning oldini to‘liq olishning imkoni bormi?
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
