Foto: Leonid Pasechnik / Kollej yotoqxonasi
Dunyoning eng qaynoq nuqtalaridan biri bo‘lib qolayotgan Ukraina zaminidagi qurolli to‘qnashuvlar navbatdagi xalqaro siyosiy va harbiy bahs-munozaralarga sabab bo‘ldi. Rossiya nazorati ostida bo‘lgan Luhansk viloyatining Starobelsk shahrida joylashgan pedagogika kollejining o‘quv binosi hamda talabalar turar joyiga yo‘llangan kuchli havo zarbasi global miqyosda keskin muhokama markaziga chiqdi. Rossiya Prezidenti Vladimir Putin ushbu hodisada Ukraina qurolli kuchlarini ochiqchasiga «terrorchilik hujumi» uyushtirishda aybladi.
Rossiya Federatsiyasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi bergan eng so‘nggi rasmiy ma’lumotlarga tayanadigan bo‘lsak, 22 mayga o‘tar kechasi sodir bo‘lgan ushbu dahshatli portlash oqibatida qurbon bo‘lganlar soni naqd 21 nafarga yetgan, yana 42 nafar fuqaro turli darajadagi og‘ir tan jarohatlari olgan. Hodisa joyidagi vayronalarni tozalash va qidiruv-qutqaruv amaliyotlari to‘liq yakunlangan. Rasmiy manbalar hujum uyushtirilgan qaltis daqiqalarda bino ichida 14 yoshdan 18 yoshgacha bo‘lgan 86 nafar o‘smir yigit-qiz borligini ma’lum qildi.
To‘lqinli hujum: Putin va BMTdagi bayonotlar
Kreml rahbari o‘z chiqishida ushbu fojia shunchaki tasodif yoki mo‘ljaldan adashish natijasi emasligini alohida urg‘uladi. Uning fikricha, hujum o‘ta rejali tarzda, uchta to‘lqinda va bir nuqtaning o‘ziga naqd 16 ta uchuvchisiz uchish apparatini (dron) yo‘naltirish orqali amalga oshirilgan.
«Mazkur yotoqxona yaqinida hech qanday harbiy ahamiyatga ega bo‘lgan obyekt mavjud emas edi. Shu sababli, ushbu snaryadlar bizning havo hujumidan mudofaa tizimlarimiz (HHM) yoki radioelektron kurash (REK) vositalarimiz ta’sirida yo‘nalishini o‘zgartirib binoga urilgan, deyishga hech qanday asos yo‘q. Kimdir boshqa nishonni ko‘zlagani, dronlar esa urib tushirilib, tasodifan ushbu maskan ustiga qulagani haqidagi vajlarni mutlaqo qabul qilib bo‘lmaydi», — dedi Vladimir Putin.
Ayni shu tezislar juma kuni o‘tkazilgan BMT Xavfsizlik kengashining favqulodda yig‘ilishida Rossiyaning doimiy vakili Vasiliy Nebenzya tomonidan ham yangradi. U G‘arb davlatlarini ushbu qonli hujumni rasman qoralashga chaqirdi va rasmiy Kiyev bunday uzoq masofali zarbalarni NATO davlatlari yetkazib berayotgan zamonaviy qurollar hamda taqdim etayotgan razvedka ma’lumotlari tufayli amalga oshirayotganini ta’kidladi.
G‘arb va Ukrainaning javobi: «Propaganda shousi»
Biroq, xalqaro hamjamiyat va G‘arb davlatlari, xususan, Buyuk Britaniya, Latviya hamda Daniya vakillari Starobelskdagi ushbu hodisa haqidagi xabarlar ataylab uyushtirilgan navbatdagi «dezinformatsiya» (yolg‘on axborot) bo‘lishi mumkinligini ilgari surishdi. Ular urush ketayotgan hududdagi ushbu ma’lumotlarni mustaqil manbalar orqali tekshirish va tasdiqlashning imkoni yo‘qligini bildirishdi. Ukrainaning BMTdagi elchisi Andrey Melnik esa rossiyalik hamkasbining nutqini sof «propaganda shousi» deb atadi.
Shunga qaramay, Rossiya TIV rasmiy vakili Mariya Zaxarova Moskvada faoliyat yuritayotgan xorijlik jurnalistlarni fojia joyiga borib, vaziyatni o‘z ko‘zlari bilan ko‘rishga taklif qildi.
O‘z navbatida, Ukraina Qurolli kuchlari Bosh shtabi Kremlning tinch aholi obyektlariga zarba berilgani haqidagi bayonotlarini «haqiqatni manipulyatsiya qilish» deb baholadi. Rasmiy Kiyev o‘z harbiylari xalqaro gumanitar huquq me’yorlariga qat’iy rioya qilgan holda faqat va faqat dushmanning harbiy infratuzilmasiga zarba berishini ma’lum qildi.
Sirli «Rubikon» bo‘linmasi aslida nima?
Shu bilan birga, Ukraina tomoni 22 mayga o‘tar kechasi amalga oshirilgan havo hujumlari davomida Rossiyaning bir qator muhim harbiy nuqtalari, jumladan, o‘q-dori omborlari, boshqaruv punktlari va aynan Starobelsk shahri hududida joylashgan „Rubikon“ bo‘linmasi shtablaridan biri muvaffaqiyatli nishonga olinganini tasdiqladi.
Ukraina razvedkasi ma’lumotlariga ko‘ra, «Rubikon» — bu Rossiya Mudofaa vazirligining to‘liq uchuvchisiz uchish apparatlarini (dronlarni) boshqarish va ulardan foydalanishga ixtisoslashgan o‘ta maxfiy harbiy bo‘linmasi bo‘lib, aynan ular Ukraina hududidagi obyektlarga zarba berish bilan shug‘ullanib keladi.
Mustaqil tadqiqotchi guruh hisoblangan Conflict Intelligence Team (CIT) asoschisi Ruslan Leviyev ushbu ta’lim muassasasi nima sababdan nishonga aylangani borasida ikkita ehtimoliy taxminni ilgari surdi:
Birinchi versiya: Kollej binosidan haqiqatdan ham niqob sifatida foydalanilgan va uning ichida Rossiya armiyasining «Rubikon» o‘quv-harbiy markazi joylashgan bo‘lishi mumkin. «Binoning hujjatda kollej deb yozilishi, u yerda harbiy shtab bo‘lishi mumkin emasligini anglatmaydi», deydi ekspert.
Ikkinchi versiya: Razvedka ma’lumotlarini to‘plash yoki nishonni aniqlash jarayonida texnik xatolikka yo‘l qo‘yilgan bo‘lishi mumkin.
Mutaxassis Ukraina armiyasi ataylab fuqaroviy maqsaddagi oddiy ta’lim maskanini o‘qqa tutgani haqidagi iddaolarni mantiqqa zid va haqiqatdan yiroq deb hisoblaydi. Vaziyat atrofidagi siyosiy ziddiyatlar davom etmoqda.
Sizningcha, urush sharoitida mana shunday bahsli va ikki tomonlama ziddiyatli vaziyatlarda qaysi tomonning bayonotlari haqiqatga yaqinroq deb o‘ylaysiz?
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
