Ormuz bo‘g‘ozidagi hujumlardan so‘ng AQSH va Eron o‘rtasida vaziyat keskinlashdi

AQSH Ormuz bo‘g‘ozi yaqinida uchta tanker snaryadlar bilan shikastlanganidan keyin Eron hududidagi obyektlarga yangi zarbalar berdi. Shu bilan birga, Vashington Tehronga xalqaro bozorlarda neft sotish imkonini bergan ruxsatni ham bekor qildi, deb xabar beradi Anhor.uz.

AQSH Markaziy qo‘mondonligi ma’lumotiga ko‘ra, zarbalar 80 dan ortiq nishonga qaratilgan. Amerika tomoni ular orasida Eron Islom inqilobi soqchilari korpusiga tegishli 60 dan ziyod kichik kema bo‘lganini bildirgan.

Vashington operatsiya tijorat kemalariga hujum qilish imkoniyatlarini kamaytirish uchun o‘tkazilganini aytmoqda. AQSH qo‘mondonligi Eron harakatlarini o‘t ochishni to‘xtatish rejimiga zid va erkin kema qatnoviga tahdid deb baholagan.

Eron harbiy qo‘mondonligi esa AQSH zarbalarini qoralab, ularni agressiya harakati deb atadi. Tehron javob choralarini ko‘rish huquqini saqlab qolishini va Ormuz bo‘g‘ozidagi kema qatnovini boshqarishga AQSH aralashuviga yo‘l qo‘ymasligini bildirdi.

Eron manbalari Xark va Qeshm orollarida, shuningdek, janubdagi Sirik va Bender-Abbos port shaharlarida portlashlar bo‘lganini xabar qilgan. Tinch aholi orasida halok bo‘lganlar haqida ma’lumot berilmagan.

Sirikda tijorat pirsiga snaryad tushishi oqibatida bir necha kishi parchalardan jarohat olgani aytilmoqda. Baliqchilik pirslari shikastlangani va bir nechta baliq ovlash kemasida yong‘in chiqqanini bildiruvchi xabarlar ham bor.

Amerika rasmiylaridan biriga ko‘ra, zarbalar Eron havo hujumidan mudofaa tizimlari, sohil kuzatuv uskunalari, «yer–havo» raketalari, kemalarga qarshi qanotli raketalar va dronlarni uchirish maydonchalariga qaratilgan.

Bu voqea o‘tgan oy AQSH va Eron o‘rtasida imzolangan o‘t ochishni to‘xtatish kelishuvi uchun yana bir sinov bo‘ldi. Seshanba kuni Vashington Eronga neft va neft mahsulotlarini xalqaro bozorlarda sotishga imkon bergan asosiy yengilliklardan birini bekor qildi.

Avvalroq AQSH Moliya vazirligi Eron nefti, neft-kimyo va neft mahsulotlarini 21 avgustgacha sotish bo‘yicha umumiy litsenziya bergan edi. Litsenziya bekor qilingach, Eronga tegishli operatsiyalarni yakunlash uchun 17 iyulgacha muhlat berilgan.

Cheklovlar tiklanishi haqidagi xabarlardan keyin neft narxi 3 foizdan ortiqqa oshgan.

Qatar Eronni kemalarga, jumladan, suyultirilgan tabiiy gaz tashuvchi yirik Al Rekayyat tankeriga hujum qilganlikda aybladi. Dohaning ma’lum qilishicha, kemaga dron zarba bergan va motor bo‘limida yong‘in chiqqan. Ekipaj xavfsiz joyga evakuatsiya qilingan.

Shuningdek, Oman sohillari yaqinida Saudiya Arabistoni bayrog‘i ostidagi tanker, ehtimol Wedyan supertankeri shikastlangani haqida ham xabar berildi. Zarar sababi darhol ochiqlanmagan.

Qatar Tashqi ishlar vazirligi Eron elchisi o‘rinbosarini chaqirtirib, unga norozilik notasini topshirgan. Eron TIV esa ayblovlarni tushunarsiz deb atab, Tehron o‘z majburiyatlarini bajarayotganini bildirgan.

O‘t ochishni to‘xtatish kelishuvi doimiy bitim bo‘yicha muzokaralar uchun 60 kunlik imkoniyat yaratishi kerak edi. Ammo Qatarda o‘tgan bilvosita muzokaralar hozircha natija bermagan.

AQSH prezidenti Donald Tramp avvalroq Eron bilan kelishuvga erishilmasa, Vashington zarbalarni qayta boshlashga tayyorligini aytgan. Eron tashqi ishlar vaziri Abbos Aroqchi esa tahdidlar davom etsa, yakuniy kelishuv bo‘yicha muzokaralar boshlanmasligini bildirgan.