Okean ortidan, xususan, dunyo moliya bozorining yuragi bo‘lmish Amerika Qo‘shma Shtatlaridan o‘ta hayratlanarli va tarixiy yangilik keldi! Mamlakat tashkil topganining qutlug‘ 250 yillik to‘yi arafasida Oq uy rahbari Donald Trampning surati tushirilgan mutlaqo yangi — 250 dollarlik qiymatga ega bo‘lgan banknotani muomalaga chiqarish g‘oyasi qizg‘in muhokama markaziga aylandi.
Agar ushbu tashabbus rasman hayotga tatbiq etilsa, AQSH tarixida so‘nggi 160 yil ichida ilk bor tirik insonning qiyofasi milliy valyutada aks etadi. Biroq, bu osonlikcha amalga oshmaydi. Gravirovka va bosma ishlar byurosi yangi kupyuraning maketini tayyorlash, murakkab huquqiy ekspertiza hamda texnik xavfsizlik tizimlarini ishlab chiqish uchun bir necha yil talab etilishini ma’lum qildi.
Dollar olamidagi kutilmagan bahs-munozaralar, siyosiy bosimlar va yangi pul dizaynining sirli tafsilotlarini siz uchun atroflicha tahlil qilamiz.
Oq uyning G‘aznachilikka bosimi va qonuniy to‘siqlar
Nufuzli «The Washington Post» nashrining davlat idorasidagi bir nechta ismi sir qolgan xodimlarga tayanib yozishicha, Tramp ma’muriyati pul chop etishga mas’ul bo‘lgan mutasaddilarga yangi kupyura dizaynini tezroq tayyorlash bo‘yicha jiddiy bosim o‘tkazmoqda.
Xususan, o‘tgan yildan boshlab G‘aznachilik departamentining yuqori martabali mulozimlari — Brendon Bich va uning maslahatchisi Mayk Braun Gravirovka va bosma ishlar byurosiga tayyor maketlarni yuborib, ishga undagan. Bu vaziyat soha mutaxassislarida katta xavotir uyg‘otdi. Chunki:
Amaldagi federal qonunchilik talablariga ko‘ra, AQSH milliy valyutasida faqat vafot etgan tarixiy shaxslarning surati tasvirlanishi mumkin. Tirik insonlarning suratini pul ustiga tushirish 1866 yildan buyon — ya’ni 5 sentlik qog‘oz pulga oddiy bir amaldorning rasmi tasodifan chiqib ketgan davrdan boshlab qonun bilan qat’iyan taqiqlangan.
Dizayn muallifi kim va maketda nimalar bor?
Yangi 250 dollarlik pul loyihasi ustida britaniyalik taniqli rassom Ian Aleksander ish olib borgan. Ilgari professional suzuvchi va didjey bo‘lgan, keyinchalik Buyuk Britaniya qirolichasi Yelizaveta II portretini chizgan ushbu ijodkor maket mavjudligini tasdiqladi:
Yangi pulning tashqi ko‘rinishi qanday bo‘ladi?
Loyihaga ko‘ra, Prezident Donald Trampning portreti 250 dollarlik kupyuraning qoq markazida, amaldagi rahbar hamda G‘aznachilik kotibi Skott Bessentning rasmiy imzolari o‘rtasida joylashadi. Shuningdek, dizaynga Amerika bayrog‘i ranglari va maxsus yubiley logotipini qo‘shish ham rejalashtirilgan.
Siyosiy qurbon va 100 dollarlikdagi yangilik
Ushbu tarixiy islohot yo‘lida siyosiy keskinliklar ham yuzaga keldi. Ma’muriyatning Tramp suratini pulga tushirish talabiga huquqiy va texnik to‘siqlarni ro‘kach qilib, qarshi chiqqan Gravirovka va bosma ishlari byurosi direktori Patrisiya Solimen joriy yilning 27 aprel kuni kutilmaganda o‘z lavozimidan bo‘shatilib, boshqa ishga o‘tkazilgan.
Shunday bo‘lsa-da, byuro xodimlari boshqa bir yengillikka rozilik berishgan. Ayni paytda Vashington markazidagi bosh bosmaxonada AQSH tarixida ilk bor amaldagi prezident — Donald Trampning imzosi tushirilgan yangi 100 dollarlik kupyuralar qizg‘in chop etilmoqda.
Eslatma: AQSH dollarini hozirda kimlar bezab turibdi?
Kongressga 250 yillik munosabati bilan yangi kupyurani chiqarishga izn beruvchi qonun loyihasi kiritilgan bo‘lsa-da, u hali harakatsiz turibdi. Keling, hozirda cho‘ntagimizdagi dollarlarda kimlarning surati borligini yana bir bor yodga olamiz:
Banknota qiymati | Tasvirlangan tarixiy shaxs va uning maqomi |
1 dollar | Jorj Vashington — AQSHning birinchi Prezidenti, mustaqillik qahramoni. |
2 dollar | Tomas Jefferson — Mustaqillik deklaratsiyasi muallifi, 3-Prezident. |
5 dollar | Avraam Linkoln — Qullikni bekor qilgan va yurt birligini saqlagan 16-Prezident. |
10 dollar | Aleksandr Gamilton — Amerika bank tizimi asoschisi, ilk Moliya vaziri. |
20 dollar | Endryu Jekson — AQSHning 7-Prezidenti, taniqli harbiy general. |
50 dollar | Uliss Grant — Shimolliklar qo‘mondoni va AQSHning 18-Prezidenti. |
100 dollar | Benjamin Franklin — Atoqli olim, uchta muhim tarixiy hujjatni imzolagan zot. |
Amerika pullaridagi bu qiziqarli islohotlar qay darajada yakun topishini va Tramp portreti dollarda paydo bo‘lish-bo‘lmasligini kuzatishda davom etamiz. Yangiliklarni boy bermaslik uchun sahifamizdan uzoqlashmang, aziz o‘quvchilar!
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
