Dunyo jinoyatchilik olami va xalqaro xavfsizlik tizimida ulkan shov-shuvga sabab bo‘lgan yirik amaliyot yakunlandi. Italiya Moliya gvardiyasi xodimlari bir necha xorijiy davlatlardagi hamkasblari bilan hamkorlikda o‘tkazgan keng qamrovli va beayov tezkor operatsiya natijasida Sitsiliyaning mashhur «Koza Nostra» mafiya guruhi hamda uning yaqinda vafot etgan afsonaviy rahbari Matteo Denaroga tegishli bo‘lgan, umumiy qiymati naqd 200 million yevrodan ortiq boylik va aktivlarni qo‘lga kiritdi.
Dunyoning eng xavfli va sirli jinoiy tarmoqlaridan biriga berilgan bu qaqshatqich zarba, zamonaviy texnologiyalar yordamida olib borilgan qidiruvlar hamda Andorradan boshlangan sirli izquvarlik tafsilotlarini siz aziz muxlislarimiz uchun batafsil bayon etamiz.
Operatsiya geografiyasi: Qit’alararo keng ko‘lamli hujum
Italiya huquq-tartibot idoralarining rasmiy bayonotiga ko‘ra, bu safargi tezkor tadbirlar nafaqat Italiyaning o‘zida, balki dunyoning bir nechta yirik moliyaviy markazlari va offshor hududlarida bir vaqtning o‘zida olib borildi. Xususan, Andorra, Gibraltar, Kayman orollari, Luksemburg, Shveysariya, Livan, Monako va Ispaniya davlatlarida mafiyaning izidan tushildi.
Sitsiliya oroli va Ispaniyaning xushhavo Malaga shahrida o‘tkazilgan keng qamrovli tintuvlarda jami 150 nafardan ziyod yuqori malakali maxsus xizmat xodimlari va detektivlar ishtirok etdi. Inqilobiy operatsiya tafsilotlarini dunyoga mashhur Bi-bi-si (BBC) axborot agentligi jamoatchilikka e’lon qildi.
Raqamli izquvarlik: Dronlar, teplovizorlar va kriptohamyonlar
Mafiozilar tomonidan yillar davomida ustalik bilan yashirilgan xazinalarni topish uchun hukumat kuchlari eng so‘nggi zamonaviy texnologiyalardan foydalandi:
Yer ostiga va maxsus omborlarga berkitilgan naqd pullarni aniqlash maqsadida osmonga zamonaviy dronlar va yuqori sezuvchanlikka ega bo‘lgan teplovizor qurilmalari chiqarildi. Bundan tashqari, jinoiy guruhning virtual olamdagi izlarini topish, ularning raqamli hamyonlari va kriptovalyuta aktivlarini bloklash uchun eng kuchli IT-mutaxassislar va xakerlar jalb etildi.
Bi-bi-si sharhlovchisi Sara Reynsfordning yozishicha, Italiya matbuoti ushbu qo‘lga kiritilgan o‘ljani «Denaroning mash’um giyohvand moddalar xazinasi» deb atamoqda. Biroq ekspertlarning fikricha, bu musodara qilingan mablag‘ mafiya kartelining ulkan moliyaviy imperiyasining bor-yo‘g‘i kichik bir qismi, xolos.
Kasaxonada tugagan 30 yillik qochish va qasos
Mafiya doni Matteo Messina Denaro roppa-rosa 30 yil davomida butun dunyo huquq-tartibot idoralarini dog‘da qoldirib, yashirinib yurishga muvaffaq bo‘lgan edi. U uzoq kutilgan detektiv voqeasidek, 2023 yilda maxfiy ravishda saraton (rak) xastaligidan davolanayotgan xususiy klinikadan chiqayotgan paytida qo‘lga olingandi. Ko‘p o‘tmay, u 61 yoshida temir panjaralar ortida vafot etdi.
Ortga nazar tashlasak, u 2002 yilda, ya’ni bundan yillar avval, 1992 yilda mafiya kirdikorlarini mardonavor tergov qilgan afsonaviy italyan prokurorlari Jovanni Falkone va Paolo Borsellinoni shafqatsizlarcha o‘ldirishda ayblanib, sirtdan umrbod qamoq jazosiga hukm qilingan edi.
Mafiyaning pul «yuvish» tizimi qanday ishlagan?
O‘tkazilgan muvaffaqiyatli operatsiya davomida jinoiy to‘daning ustunlari hisoblangan uch nafar yirik shaxs hibsga olindi.
Soxta shirkatlar: Ispaniya, Gibraltar va Kayman orollarida mafiyaning noqonuniy pullarini ko‘chmas mulkka sarmoya sifatida kiritish bilan shug‘ullangan 8 ta soxta va yashirin kompaniya fosh etildi.
40 yillik daromad: Musodara etilgan mablag‘lar mafiyaning naqd 40 yildan ortiq vaqt davomida transmilliy narkotrafik (giyohvand moddalar savdosi) orqali topgan harom boyliklaridir.
Kurortlar niqobi: Rasmiylarning bildirishicha, mafiozilar bu pullarni Ispaniyaning go‘zal dengiz qirg‘oqlaridagi hashamatli dam olish maskanlari va kurortlarni sotib olish orqali qonuniylashtirib, «yuvib» kelishgan.
Italiya Mafiya va terrorizmga qarshi kurash milliy prokuraturasi (DNAA) rahbari Jovanni Melilloning bayonoti: «Ushbu operatsiya nafaqat qo‘lga kiritilgan mablag‘ning hajmi, balki o‘z vaqtida juda xavfli bo‘lgan ushbu jinoiy uyushmaning qayta tiklanishiga va bosh ko‘tarishiga yo‘l qo‘ymaslik nuqtayi nazaridan juda katta strategik ahamiyatga ega».
Hammasi Andorradagi sirli ayoldan boshlangan edi
Mazkur yirik jinoyat zanjirining ochilishi qiziqarli detektiv syujetga ega. Sababi, operatsiya kichik Andorra knyazligi xavfsizlik xizmatining italyan hamkasblariga yo‘llagan maxfiy xabaridan boshlangan. Unda Andorra hududida shubhali tarzda «ulkan moliyaviy boyliklarga» egalik qilayotgan sitsiliyalik bir ayol haqida so‘z borgan.
Detektivlar surishtiruv o‘tkazganda, ushbu boyvachcha ayol ilgari bir necha bor og‘ir jinoyatlar bilan sudlangan, «Koza Nostra» mafiyasi va shaxsan Matteo Denaro bilan juda yaqin aloqada bo‘lgan yirik narkobaronning qonuniy rafiqasi ekanligi aniqlandi. Mana shu ip uchi butun bir imperiyaning qulashiga sabab bo‘ldi.
Dunyodagi eng qiziqarli voqealar va yirik jinoyatlar fosh etilishi tafsilotlarini biz bilan kuzatib boring, aziz o‘quvchilar. Sahifamizdan uzoqlashmang!
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
