Britaniya orollarida 415 million yillik ulkan chayon topildi

Ilmiy dunyoda shov-shuvga sabab bo‘lgan yangi kashfiyot Britaniya orollarida amalga oshirildi. Mutaxassislar taxminan 415 million yil oldin Yer yuzida yashagan ulkan chayonning fossil qoldiqlarini o‘rganishdi.

Olimlar bu qadimiy jonzotni Praearcturus gigas deb nomlashdi va u hozirgacha aniqlangan eng yirik chayon bo‘lishi mumkinligini ta’kidlashmoqda.

Tadqiqotlarga ko‘ra, uning panjalari 16 santimetrgacha yetgan, tanasi esa taxminan bir metr atrofida bo‘lgan. Bu ulkan jonzotning izlari Uelsning Powys hududi hamda Angliyaning Herefordshire va Worcestershire mintaqalaridan topilgan St Maughan's Sandstone Formation qatlamlarida saqlanib qolgan.

Eng qizig‘i, mazkur chayon Yer tarixining Erta Devon davrida, ya’ni 415 million yil avval yashagan. Fossillar ilk marta 1870-yillarda aniqlangan bo‘lsa-da, ularning haqiqiy tabiati uzoq vaqt davomida sir bo‘lib kelgan.

Dastlab olimlar bu qoldiqlarni ulkan qisqichbaqa deb ham taxmin qilishgan. Lekin zamonaviy CT skanerlar va 3D modellashtirish texnologiyalari orqali o‘tkazilgan tadqiqotlar bu jonzot aslida chayon ekanini tasdiqladi.

Tadqiqotchilar fikricha, uning kattaligi o‘sha davrda Yer yuzidagi ekologik sharoit va raqobatning hali yetarlicha shakllanmagani bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin.

Bu kashfiyot nafaqat paleontologiya, balki Yerdagi hayot evolyutsiyasini tushunishda ham muhim ahamiyat kasb etadi.