Yaponiyada keksalar nega ataylab jinoyat qilmoqda?

Yaponiyada keksalar orasida mayda jinoyatlar, xususan, do‘konlardan o‘g‘rilik qilish bilan bog‘liq holatlar jamiyatda jiddiy ijtimoiy muammoga aylangan. Ayrim yolg‘iz va moddiy qiyinchilikka duch kelgan qariyalar hatto ataylab mayda jinoyat sodir etib, qamoqqa tushishni tanlayotgani haqida xabarlar tarqalgan.

Bu holatning ortida bir nechta sabab bor. Keksa insonlar uchun qamoqxonada oziq-ovqat, issiq joy va tibbiy yordam ta’minlanadi. Tashqarida esa ba’zilar pensiya hisobidan kun kechirish, uy-joy va davolanish xarajatlarini qoplashda qiynaladi. Yaponiyada 65 yoshdan oshgan aholining qariyb 20 foizi qashshoqlik chegarasida yashayotgani ham muammoning iqtisodiy tomonini ko‘rsatadi.

Ayniqsa, keksa ayollar orasida do‘kondan mayda o‘g‘rilik qilish keng tarqalgan. Yaponiya Adliya vazirligining 2024 yilgi jinoyatlar bo‘yicha hisobotiga ko‘ra, 60 yoshdan oshgan qamoqdagi ayol mahbuslarning 95,9 foizi o‘g‘rilikning aynan do‘kondan o‘g‘rilik qilish turi bilan bog‘liq jinoyat sodir etgan. Shu tadqiqotda 60 yoshdan oshgan ayollarning 37,4 foizi jinoyat sabablaridan biri sifatida tirikchilik xarajatlari bilan bog‘liq muammolarni ko‘rsatgan.

Muammoning yana bir muhim sababi — yolg‘izlik. Ayrim keksalar oila a’zolaridan uzoq yashaydi, ijtimoiy aloqalari esa tobora kamayib boradi. Qamoqxonada esa ular kun tartibi, ovqatlanish, tibbiy nazorat va boshqa odamlar bilan muloqot qilish imkoniga ega bo‘ladi. Ilgarigi tadqiqotlarda ham keksa o‘g‘rilarning bir qismi jinoyatga iqtisodiy ehtiyojdan tashqari yolg‘izlik va hayotdagi maqsadning yo‘qolishi kabi omillar sabab bo‘lganini bildirgan.

Shu bilan birga, «Yaponiyada keksalar qamoqqa tushish uchun ommaviy ravishda jinoyat sodir etmoqda», degan xulosa qilish to‘g‘ri emas. Bu holat ayrim zaif qatlam vakillari misolida kuzatilayotgan muammo bo‘lib, uning ortida qariyalik, kambag‘allik, uy-joy va yolg‘izlik kabi murakkab ijtimoiy masalalar turibdi.