Olamni larzaga solgan oltindan ham qimmat mineral kashf etildi: 1 millimetri 145 dollar!

Rossiyalik olimlar geologiya va mineralogiya sohasida asrga tatigulik yirik sensatsiyani amalga oshirishdi. Kola yarim orolida ilgari fanga umuman ma’lum bo‘lmagan va qiymati bo‘yicha oltindan bir necha baravar ustun turuvchi o‘ta kamyob mineral topildi. «Kola ashkroftine» deb nom olgan ushbu topilma o‘zining murakkab kristallografik tuzilishi va noyob kimyoviy tarkibi bilan dunyo geologlarining hayratiga sabab bo‘lmoqda.

RF Ta’lim va fan vazirligiga tayanib RIA Novosti bergan xabarga ko‘ra, ushbu tarixiy kashfiyot Rossiya Fanlar akademiyasining Kola ilmiy markazi, Sankt-Peterburg davlat universiteti hamda Fersman nomidagi mineralogiya muzeyi tadqiqotchilarining hamkorlikdagi izlanishlari mahsulidir.

1. Xibiniy tog‘laridagi sensatsiya: Noma’lum namunadan fan kashfiyotigacha

Ilgari geologiya xaritalarida uchramagan ushbu noyob mineral Kola yarim orolidagi mashhur Xibiniy massivida joylashgan Kirovskiy konidan topilgan.

Dastlab tadqiqotchilar kondan olingan noodatiy namunani standart minerallar bilan solishtirishganda uni aniqlay olishmagan va obyektni «noma’lum namuna» sifatida laboratoriyaga yuborishgan. Chuqur kristallografik va kimyoviy tahlillardan so‘ng, olimlar ilm-fan uchun butunlay yangi mineralogik tur ochilganini rasman tasdiqlashdi va unga «Kola ashkroftine» (Kola ashcroftine) nomini berishdi.

2. «Oltindan qimmat»: Mineralning rekord darajadagi qiymati

Kashfiyotning eng shov-shuvli tomonlaridan biri — uning bozordagi odatiy qimmatbaho metallar va toshlardan nechog‘lik baland baholanayotganidir.

Mutaxassislarning dastlabki baholashlariga ko‘ra, ushbu mineral patinasining taxminiy o‘rtacha narxi 1 millimetri uchun 145 dollarga (yoki 12 470 rublga) yetmoqda. Bu ko‘rsatkich grammi dunyo bozorida savdo qilinadigan toza oltin narxidan bir necha baravar yuqori demakdir.

«Ushbu mineralning 1 millimetriga qo‘yilgan narx uni shunchaki geologik topilma emas, balki sayyoramizdagi eng qimmatbaho va kamyob mineralik namunalardan biriga aylantiradi», — deyiladi soha ekspertlarining tahlilida.

3. Kimyoviy noyoblik: Ittriy, kalsiy va ftorning betakror kombinatsiyasi

«Kola ashkroftine» o‘z tarkibi bilan klassik silikatlardan tubdan farq qiladi. Mineral tarkibida yuqori texnologiyalar va sanoat uchun o‘ta muhim bo‘lgan noyob yer elementi — ittriy mavjudligi aniqlandi.

Mineralning tarkibiy elementlari va o‘ziga xosligi:

• Asosiy elementlar: Kremniy, kaliy, natriy va noyob yer elementi — ittriy;

• Noyob qo‘shimchalar: Kalsiy, marganes va ftor;

• Kristall tuzilishi: Fanga ma’lum bo‘lgan minerallar orasida eng murakkab va mukammal atom panjaralaridan biriga ega.

Dunyo tajribasida bunga o‘xshash klassik ashkroftit (pushti, shaffof va o‘ta mo‘rt silikat tosh) ilgari Grenlandiya, Kanada va Italiya konlarida topilgan. Biroq Kola yarim orolidan topilgan namuna o‘z tarkibida kalsiy, marganes va ftorni jamlagani bilan dunyodagi yagona va betakror analog hisoblanadi.

4. Kelajak istiqbollari: Yangi mineral qayerda qo‘llaniladi?

Rossiyalik olimlar «Kola ashkroftine» mineralining fizik-kimyoviy xususiyatlarini va uning amaliy sohalardagi potensial imkoniyatlarini tadqiq qilishda davom etishni rejalashtirishmoqda.

Tarkibida ittriy va boshqa noyob elementlarning mavjudligi ushbu mineralni kelajakda yuqori texnologiyali sanoat, kvant elektronikasi yoki o‘ta o‘tkazgich materiallar yaratishda muhim fundamental bazaga aylantirishi mumkin.

Xulosa: Rossiya geologiya fanida yangi sahifa

«Kola ashkroftine»ning kashf etilishi — bu shunchaki navbatdagi geologik yangilik emas, balki Yer qa’rida hali fanga ma’lum bo‘lmagan nechog‘lik ulkan va qimmatli boyliklar yashiringanining isbotidir. Ushbu kashfiyot Rossiya fundamental fan va mineralogiya sohasi uchun katta tarixiy qadam bo‘ldi.

Sizningcha, oltindan ham qimmat baholanayotgan bunday noyob minerallar kelajak texnologiyalarini qanday o‘zgartirishi mumkin? Izohlarda o‘z fikringizni qoldiring!