Yaponiyada favqulodda holat, 2 million aholi evakuatsiya qilinmoqda!

Yaponiyaning markaziy qismida joylashgan Aichi prefekturasi so‘nggi o‘n yilliklarning eng dahshatli tabiiy ofatlaridan biriga duch keldi. Ikki kundan beri tinimsiz davom etayotgan jala yog‘ingarchilik sababli hududning eng yirik megapolisi bo‘lgan Nagoya shahrida tarixiy rekord qayd etildi — atigi bir soat ichida 104,5 mm yog‘in yog‘di. Nufuzli "Yomiuri" nashrining xabar berishicha, yuzaga kelgan halokatli suv toshqini xavfi tufayli shahar ma’muriyati 2 million kishini zudlik bilan xavfsiz hududlarga evakuatsiya qilish bo‘yicha ko‘rsatma berdi. Xo‘sh, megapolisning qaysi markaziy tumanlari suv ostida qoldi, transport harakati qanday to‘xtatildi va meteorologlar qanday xavfli prognozlarni e’lon qildi? Maqola oxirida esa asosiy intriga — Shonay daryosidagi eng yuqori xavf darajasi va yaqin 24 soat ichida kutilayotgan yangi tabiiy zarba haqidagi barcha tafsilotlarni e’tiboringizga havola etamiz.

Tizzagacha ko‘tarilgan suv va falajlangan jamoat transporti

Kuchli yog‘ingarchilik shahar infratuzilmasini to‘liq izdan chiqardi:

• Markazni suv bosdi: Shaharning eng gavjum savdo va ishbilarmonlik nuqtasi hisoblangan Sakaye tumanida yo‘llarni suv bosdi, ayrim ko‘chalarda suv sathi tizzagacha ko‘tarildi;

• Transport kollapsi: Eng tig‘iz vaqtda temiryo‘l va avtobus qatnovi muzlatildi; jumladan, JR, Meitetsu kompaniyalari va Nagoya shahar metrosi yo‘lovchilar xavfsizligini ta’minlash uchun o‘z ishini butunlay to‘xtatdi;

• Vaqtinchalik punktlar: Shahar bo‘ylab, xususan Nagoya vokzali atrofida uylariga yetib bora olmagan minglab fuqarolar uchun shoshilinch ravishda vaqtinchalik boshpana va joylashtirish punktlari tashkil etildi;

• Yer osti yo‘llari xavf ostida: Chubu mintaqaviy rivojlanish byurosi bergan ma’lumotga ko‘ra, prefektura tasarrufidagi 15 ta yer osti o‘tish yo‘lining ikkitasini suv bosgan; hozircha tabiiy ofat oqibatida jabrlanganlar qayd etilmagan.

«Biz hozir fuqarolarimizning hayotini saqlab qolish uchun barcha kuchlarni evakuatsiyaga safarbar qildik. Suv sathi juda tez ko‘tarilmoqda va xavfsiz joylarga ko‘chish kechiktirib bo‘lmaydigan vazifadir», — deya ma’lum qilinmoqda Yaponiya qutqaruv xizmatlari hisobotlarida.

2000 yildan beri qayd etilmagan 24 yillik tarixiy rekord

Nagoya meteorologiya observatoriyasining qayd etishicha, bunday kuchli suv to‘lqini chorak asrdan buyon kuzatilmagan edi:

• Bir soatlik rekord zarba: 8 sentyabr kuni mahalliy vaqt bilan soat 15:53 dan 16:53 gacha bo‘lgan vaqt oralig‘ida soatiga 104,5 mm yog‘ingarchilik qayd etildi;

• Avvalgi rekord yangilandi: Bungacha bo‘lgan eng yuqori ko‘rsatkich (97 mm) roppa-rosa 24 yil avval — 2000 yil 11 sentyabrda Tokay hududida ro‘yxatga olingan edi;

• Chiziqli yomg‘ir zonasi tahdidi: Meteorologlar atmosferada «chiziqli yomg‘ir mintaqasi» (linear rainband) hosil bo‘lishi ehtimoli borligidan ogohlantirmoqda, bu esa ma’lum bir hududlarga uzoq vaqt davomida to‘xtab qolgan muttasil sel oqimini olib keladi.

Shonay daryosidagi 5-darajali maxsus ogohlantirish

Ko‘pchilik kuzatuvchilar va xalqaro hamjamiyatni qiziqtirgan eng muhim masala — Yaponiya hukumati ushbu tabiiy ofatga qarshi qanday favqulodda rejim joriy etgani va yog‘ingarchilikning keyingi to‘lqini qachon kutilayotganidir. Eng muhim xulosa shundaki, Yaponiya meteorologiya xizmati hududdagi Shonay daryosi bo‘ylab «beshinchi — eng yuqori darajali suv toshqini bo‘yicha maxsus ogohlantirish» e’lon qildi. Bu daraja qirg‘oqlarning yuvilib ketishi va daryo toshishi haqiqiy falokatga aylanishi mumkinligini anglatadi. Meteorologiya prognoziga ko‘ra, 9 sentyabr soat 18:00 gacha bo‘lgan 24 soat ichida hududga yana 200 mm gacha, 10 sentyabr kuni soat 18:00 gacha esa qo‘shimcha 80 mm yog‘in tushishi kutilmoqda. Shu sababli rasmiylar 2 million aholini zudlik bilan baland va xavfsiz boshpanalarga ko‘chirishni yagona to‘g‘ri yechim sifatida amalga oshirmoqda.

Sizningcha, dunyoning eng rivojlangan shaharsozlik va drenaj tizimiga ega Yaponiya megapolislari ham bunday mislsiz global iqlim o‘zgarishlari qarshisida ojiz qolyaptimi? Toshqinlar davrida millionlab aholini evakuatsiya qilish tajribasi boshqa davlatlarga qanday saboq bo‘lishi kerak? O‘z fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va kunchiqar yurtda sodir bo‘layotgan ushbu favqulodda hodisa tafsilotlarini yaqinlaringizga ulashing!