Dunyoning 1000 ta shahri tahlil qilindi: Hayot sifati bo‘yicha 1-o‘rinni qaysi shahar egalladi?

Xalqaro tahliliy platforma hisoblangan Visual Capitalist dunyoning 1000 ta yirik shahrini qamrab olgan keng ko‘lamli tadqiqot natijalarini e’lon qildi. Ushbu global hisobotda shaharlardagi hayot sifati aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan daromad, daromadlar tengsizligi, uy-joy xarajatlari, kutilayotgan umr davomiyligi, kriminogen vaziyat hamda madaniy-dam olish maskanlaridan foydalanish imkoniyatlari kabi muhim mezonlar asosida kompleks baholandi.

Reyting natijalariga ko‘ra, Avstraliya poytaxti Kanberra hayot sifati bo‘yicha sayyoramizning eng yaxshi shahri deb topildi, Yevropa markazlari esa kuchli pog‘onalarni deyarli to‘liq egalladi.

Kanberra nega yetakchi? Muvaffaqiyatning asosiy formulasi

Avstraliya poytaxtining 1000 ta shahar orasida peshqadamlikni qo‘lga kiritishiga quyidagi omillar asos bo‘ldi:

• Yuqori maosh va kichik tafovut: Shaharda ish haqi darajasi yuqori bo‘lib, aholi qatlamlari o‘rtasidagi daromadlar tengsizligi nisbatan juda kichik;

• Davlat sektori barqarorligi: Poytaxtda davlat muassasalariga tegishli, kafolatlangan va yuqori haq to‘lanadigan ish o‘rinlari ko‘pchilikni tashkil etadi;

• Salomatlik va madaniyat: Shahar aholisining kutilayotgan umr ko‘rish davomiyligi juda yuqori bo‘lib, aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan dam olish va madaniy maskanlar soni bo‘yicha ham peshqadamlik qayd etilgan.

Biroq, tahlilchilar muhim farqni ta’kidlamoqda: Kanberra hayot sifati bo‘yicha 1-o‘rinda bo‘lsa-da, barcha iqtisodiy va infratuzilmaviy omillarni birlashtirgan Global Cities Index umumiy reytingida 45-o‘rinni egallagan.

Yevropa gegemonligi va Germaniya rekordi

Kuchli pog‘onalarda asosan Yevropa shaharlari mutlaq ustunlikni namoyish etdi:

• Shimoliy va Markaziy Yevropa yetakchilari: Norvegiyaning Bergen va Oslo, Fransiyaning Grenobl hamda Shveysariyaning Bern shaharlari eng qulay hududlar sifatida e’tirof etildi;

• Germaniyaning besh shahri: Drezden, Berlin, Myunxen, Shtutgart va Frayburg-im-Braysgau dastlabki 21 talik ro‘yxatidan joy oldi;

• Shveysariya va Italiya muvaffaqiyati: Shveysariyaning Bern, Bazel va Syurix shaharlari top-20 likka, Italiyaning Venetsiya, Paduya va Genuya shaharlari esa top-30 talikka kirdi;

• Moskvaning o‘rni: Rossiya poytaxti hayot sifati ko‘rsatkichlari bo‘yicha jahon reytingida 180-pog‘onani egalladi.

Yevropa qit’asidan tashqarida Avstraliyaning Kanberra va Sidney, AQSHning San-Xose va Sietl, Tayvanning Sinchju va Taybey shaharlari hamda Singapur yuqori natijalarni qayd etdi.

Top-30 talikdan tushib qolgan gigantlar: Uy-joy muammosi

Ko‘pchilik tomonidan yashash uchun eng jozibador deb hisoblanadigan ayrim mashhur shaharlar reytingning dastlabki o‘ttiztaligiga ham kira olmadi. Bunga asosiy sabab ko‘chmas mulkning haddan tashqari qimmatligi bo‘ldi:

• Kopenhagen tanazzuli: Daniya poytaxti boshqaruv sifati bo‘yicha dunyoda 1-o‘rinda, umumiy reytingda esa 18-o‘rinda bo‘lishiga qaramay, hayot sifati bo‘yicha 160-pog‘onaga tushib ketdi. Oxford Economics tahliliga ko‘ra, uy-joy taklifining tanqisligi va narxlarning haddan ziyod balandligi shahar ko‘rsatkichlarini keskin pasaytirgan;

• Vankuverning qulashi: Kanadaning Vankuver shahri umumiy indeksda 24-o‘rinni egallagan bo‘lsa-da, hayot sifati bo‘yicha 215-o‘ringa ravona bo‘ldi. Rivojlangan sayr va dam olish infratuzilmasi hamda yuqori umr ko‘rish ko‘rsatkichi ko‘chmas mulk bozoridagi og‘ir xarajatlar bosimini qoplay olmadi.

Ushbu global tadqiqot shuni ko‘rsatmoqdaki, zamonaviy dunyoda faqatgina yuqori texnologiyalar yoki go‘zal tabiat shahar aholisining baxtli yashashiga kafolat bera olmaydi — arzon uy-joy va adolatli daromadlar taqsimoti inson qulayligining hal qiluvchi shartiga aylanmoqda.