Taniqli jurnalist Anna Politkovskaya qotilligiga 20 yil bo‘ldi, ammo buyurtmachi noma’lum

Jurnalist o‘z uyining liftida otib o‘ldirildi. Oradan 20 yil o‘tdi, ammo jinoyatning asosiy buyurtmachisi kim ekani hamon noma’lum.

2006 yil 7 oktyabr kuni Moskvada «Novaya gazeta» nashri jurnalisti Anna Politkovskaya o‘zi yashaydigan ko‘p qavatli uy liftida otib o‘ldirildi. U 48 yoshda edi.

Politkovskaya Rossiyaning taniqli surishtiruvchi jurnalistlaridan biri bo‘lib, asosan Chechenistondagi urush va uning oqibatlarini yoritgan. U inson huquqlari buzilishi, qiynoqlar, sudsiz jazolash, korrupsiya va mansab vakolatini suiiste’mol qilish holatlari haqida maqolalar yozgan. Kasbiy faoliyati davomida bir necha bor tahdid va bosimlarga duch kelgan.

Qotillik ortidan uzoq davom etgan tergov va sud jarayonlari o‘tkazildi. Rossiya sudlari jinoyatga aloqador olti kishini aybdor deb topdi. Ular orasida qotillikni tashkil etishda ishtirok etganlar va ijrochilar ham bor edi. Biroq sud hukmlari jinoyatga kim buyurtma berganini aniqlamadi.

2018 yilda Inson huquqlari bo‘yicha Yevropa sudi ham Politkovskaya qotilligi yuzasidan olib borilgan tergov yetarlicha samarali bo‘lmagan, degan xulosaga keldi. Sud Rossiya tomonidan inson hayotini himoya qilishga oid majburiyatlarning protsessual jihati buzilganini qayd etdi.

Nega bu voqea aynan hozir yana kun tartibiga chiqdi?

2026 yil 7 oktyabrda Anna Politkovskaya o‘ldirilganiga 20 yil to‘ldi. Shu munosabat bilan Yevropa Ittifoqi rasmiy bayonot berib, Rossiyani samarali, mustaqil va shaffof tergov o‘tkazishga, jinoyatga aloqador barcha shaxslarni javobgarlikka tortishga chaqirdi.

Bayonotda qotillik ishi bo‘yicha hukm qilingan Sergey Xadjikurbanovning taqdiri ham tilga olindi. U 2014 yilda 20 yilga ozodlikdan mahrum etilgan, biroq Ukrainadagi urushda qatnashganidan keyin 2023 yilda Rossiya prezidenti tomonidan afv etilgani ma’lum bo‘lgan. Yevropa Ittifoqi bu holat javobgarlik masalasida jiddiy savollar tug‘dirishini ta’kidladi.

Oradan 20 yil o‘tdi, ammo asosiy savol ochiq qolmoqda. Qotillikka aloqador shaxslar sudlangan bo‘lsa-da, Anna Politkovskayaning o‘limiga kim buyurtma bergani rasman aniqlanmagan. Yevropa Ittifoqi ham Rossiyani bu ishga to‘liq oydinlik kiritishga chaqirmoqda.