Kuniga necha piyola choy ichish kerak? Olimlar muhim shartlarni ochiqladi

Choy milliy madaniyatimiz va kundalik hayotimizning ajralmas qismi sanaladi. Nufuzli Journal of Internal Medicine tibbiyot jurnalida e’lon qilingan keng ko‘lamli yangi ilmiy tadqiqot natijalariga ko‘ra, choyni muntazam iste’mol qilish qon-tomir xastaliklari rivojlanish xavfini 11 foizgacha kamaytirishi mumkinligi aniqlandi.

Olimlar 30 yoshdan 79 yoshgacha bo‘lgan deyarli 486 000 nafar katta yoshli insonni o‘rtacha 9 yil davomida kuzatishdi. Ushbu davr ichida qayd etilgan 14 863 ta qon-tomir kasalligi holati tahlil qilinib, bir qator kutilmagan qonuniyatlar yuzaga chiqdi.

Tadqiqot ko‘rsatgan asosiy omillar: Miqdor, rang va achchiqlik

Olimlar choyning barcha turlari ham birdek samara bermasligini va bir qancha nyuanslar borligini ta’kidlamoqda:

• Iste’mol me’yori: Kasallik xavfi eng past ko‘rsatkich kuniga taxminan 6–8 piyola (chashka) choy ichgan ishtirokchilarda kuzatilgan;

• Qora choy yashil choydan ustunmi? Tahlillar shuni ko‘rsatdiki, qora choy qon-tomir kasalliklari xavfini kamaytirishda yashil choyga nisbatan ancha barqaror va mustahkam ijobiy bog‘liqlikni namoyon etgan;

• Choyning achchiqligi (to‘qligi): Eng ijobiy natijalar o‘rtacha damlangan choy ixlosmandlarida qayd etilgan. Choy qanchalik achchiq damlansa, shunchalik foydali bo‘ladi degan qarash o‘z isbotini topmadi.

Qaynoq choy ichuvchilar uchun jiddiy ogohlantirish

Tadqiqotda ichimlikning harorati juda katta ahamiyatga ega ekani ma’lum bo‘ldi:

• Qaynoq choyning zarari: Choyni tilni kuydiradigan darajada qaynoq holda ichishni xush ko‘ruvchilarda qon-tomir tizimi xastaliklariga chalinish xavfi, aksincha, sezilarli darajada yuqori bo‘lib chiqdi;

• Mutaxassislar ichimlikni biroz sovitib, iliq-qaynoq haroratda ichishni tavsiya etadilar.

Olimlar nimadan ogohlantirmoqda?

Shifokor va tadqiqotchilar ushbu xulosalarni to‘g‘ri tushunish zarurligini uqtirmoqda:

Tadqiqot choy va qon-tomir salomatligi o‘rtasida statistik bog‘liqlikni aniqlagan, ammo aynan choy insonni kasalliklardan to‘liq asraydi degan mutlaq tibbiy faktni da’vo qilmaydi. Shu sababli mutaxassislar ushbu natijalarni «har kuni majburan 6–8 piyoladan choy ichish kerak» degan ko‘rsatma sifatida qabul qilmaslikni, balki kundalik taomnomada o‘rtacha damlangan va iliq ichimliklar me’yorini saqlashni tavsiya qilishadi.