“Yuragimni dahshatga soladi, ammo...”: Karl III nega Buyuk Britaniya nomidan uzr so‘ramadi?
QisqachaAI yordamida tayyorlanganKo‘rsatish
- Buyuk Britaniya qiroli Karl III Antigua va Barbudada o‘tayotgan Britaniya Hamdo‘stligi sammitida transatlantik qul savdosi uchun rasmiy uzr so‘rashdan bosh tortdi.
- Monarx tarixning bu qora sahifalari uni chuqur qayg‘uga solishini tan olgan bo‘lsa-da, o‘tmish xatolariga emas, balki kelajakdagi hamkorlikka e’tibor qaratishga chaqirdi.
- Shuningdek, Britaniya hukumati quldorlik davri uchun Karib davlatlariga moliyaviy tovon to‘lash niyatida emasligini qat’iy ta’kidladi.
Buyuk Britaniya monarxi qirol Karl III transatlantik qul savdosida Britaniya imperiyasining tutgan o‘rni uchun rasman kechirim so‘rashdan bosh tortdi. Antigua va Barbudada bo‘lib o‘tayotgan Britaniya Hamdo‘stligi sammitida so‘zga chiqqan monarx, Karib havzasi davlatlari va xalqaro hamjamiyatning jiddiy bosimiga qaramay, rasmiy uzr bildirmaslikni ma’qul ko‘rdi.
Shu bilan birga, qirol tarixning ushbu qora sahifalari shaxsan uni chuqur qayg‘uga solishini ochiq tan olib, o‘tmish xatolari ustida to‘xtab qolmasdan, kelajakdagi hamkorlikka e’tibor qaratishga chaqirdi.
«Biz bilmagan ajdodlardan qolgan meros»: Qirolning shov-shuvli nutqi
Karl III sammit minbaridan turib, ko‘p asrlik og‘riqli mavzu bo‘yicha quyidagi fikrlarni bildirdi:
Qalbdagi iztirob: «Tarixning bu sharmandali sahifasi yuragimni dahshatga soladi, qalbimni esa eng chuqur qayg‘u bilan to‘ldiradi. Biroq tarix bizga yovuzlik so‘nggi so‘zga ega bo‘lmasligi kerakligini, matonat va jasorat eng mudhish adolatsizlikni birgalikda yengishga qodir ekanini ham o‘rgatadi», — dedi u;
O‘tmishni tanlash imkonsizligi: «Biz tarixni tanlay olmaymiz. U o‘zining barcha murakkabliklari bilan biz tanimagan ajdodlarimiz tomonidan qoldirilgan merosdir. Bu meros ham yutuqlarni, ham muvaffaqiyatsizliklarni, ular amalga oshirgan yaxshilik va yomonliklarni o‘zida birlashtiradi»;
Qirollik flotining xizmati: Monarx aynan Britaniya Qirollik harbiy-dengiz floti (Royal Navy) o‘z davrida dengizlarda patrullik qilib, transatlantik qul savdosiga barham berishda asosiy va hal qiluvchi rol o‘ynaganini alohida eslatib o‘tdi.
London va reparatsiya masalasi: Uzr so‘raladimi?
Ushbu tarixiy adolatsizlik oqibatlarini qoplash bo‘yicha bahslar Britaniya siyosiy doiralarida ham turlicha kuzatilmoqda:
Bosh vazir munosabati: Bundan avvalroq Buyuk Britaniya Bosh vaziri Endi Byornem davlat nomidan rasmiy uzr so‘rash ehtimolini butunlay inkor etmagan edi;
Tovon puli rad etildi: Shunga qaramay, hukumat rahbari kanselyariyasi rasmiy bayonot berib, Britaniya quldorlik davri uchun Karib davlatlariga moliyaviy tovon (reparatsiya) to‘lash yoki bu masalani muhokama qilish niyatida emasligini qat’iy ta’kidladi.
Qul savdosi merosi va unga nisbatan munosabat Britaniya Hamdo‘stligi mamlakatlari o‘rtasidagi eng bahsli diplomatik masalalardan biri bo‘lib qolmoqda.
Izohlar 0
…