Hech narsa qilmaslik miyaga foyda keltirarmi? Olimlar javob berdi

Hech narsa qilmay dam olish vaqtni behuda sarflashdek tuyulishi mumkin. Ammo olimlar bu paytda ham miya faol ishlashda davom etishini ta’kidlamoqda.

fMRI (funksional magnit-rezonans tomografiyasi) orqali o‘tkazilgan tadqiqotlarga ko‘ra, inson hech qanday aniq vazifani bajarmayotganida ham miya faolligini to‘xtatmaydi. Aksincha, u oldin olingan ma’lumotlarni qayta ishlaydi, xotiralarni tartibga soladi va turli tajribalar o‘rtasida yangi bog‘lanishlar hosil qiladi. Bu jarayon neyrobiologiyada Default Mode Network (DMN) — ya’ni "standart faollik tarmog‘i" deb ataladi.

Mutaxassislarning aytishicha, insonning eng yaxshi g‘oyalari ko‘pincha dush qabul qilayotganda, sayr paytida yoki shunchaki bir nuqtaga qarab o‘tirganida paydo bo‘ladi. Bu aynan DMN faolligi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin.

Olimlar ta’kidlashicha, qisqa muddatli dam olish va diqqatni vaqtincha bo‘shatish yangi o‘rganilgan ma’lumotlarni xotirada mustahkamroq saqlashga, ijodiy fikrlashni rivojlantirishga hamda muammolarga yangicha yechim topishga yordam beradi.

Biroq bu umuman harakatsizlik yoki uzoq vaqt bekorchilik qilish foydali degani emas. Mutaxassislar miya sog‘lom ishlashi uchun mehnat va dam olish o‘rtasidagi muvozanatni saqlash, sifatli uyqu va muntazam jismoniy faollik ham muhim ahamiyatga ega ekanini ta’kidlamoqda.